X
تبلیغات
پیام آزمایشگاه
تاريخ : جمعه 4 شهریور1390 | 1:14 | نویسنده : محسن

حجم مايع CSF برابر با ۱۵۰ ميلي ليتر است كه از اين مقدار 130 ميلي ليتر فضاي زير عنكبوتيه را پر كرده است و 20 ميلي ليتر آن در سيستم بطني است. توليد و جذب مداوم (turn over) حدودا 500 ميلي ليتر است. روي سطح مغز سه لايه وجود دارد كه اين سه لايه عبارتند از: .Pia mater ،arachnoid mater ،dura mater. خارجي ترين لايه سطح مغز (dura mater) است. به اين سه لايه روي هم مننژ مي گويند. سلول هايي به نام choroids plexuses كه اين سلول ها در سيستم بطني قرار گرفتند و مايع مغزي نخاعي را ترشح مي كنند. مايع CSF يكسري اعمال مهم را براي ما انجام مي دهد:

1. حمايت مكانيكي مغز: مغز در مايع CSF شناور است. اگر ضربه خيلي شديد باشد صدمه به مغز وارد مي شود اما در ضربه هاي معمولي مايع مغزي نخاعي جلوي آسيب را مي گيرد.

2. دفع مواد زائد

3. انتقال پيامبرهاي شيميايي (نورو ترانسميترها)

4. حفظ محيط شيميايي مغز

 

سد خوني مغز blood brain barrier

سد خوني يك سد فيزيو لوژيك است. اين سد اجازه نمي دهد مواد و مولكول ها به راحتي از CSF وارد خون شود و يا بالعكس. عبور مواد از bbb بستگي دارد به:

1. وزن ملكولي

2. اتصال به پروتئين ها

3. حلاليت در چربي (bbb يك غشاي حاوي چربي است)

 

عوامل موثر بر سد خوني مغزي:

1. التهاب: وجود التهاب در bbb باعث عبور مواد از اين سد است مثل اثر پني سيلين در التهاب در بيماري مننژيت.

2. ايجاد رگهاي جديد

3. كودكان زير 6 ماه: چون bbb درست عمل نمي كند بنابراين بر عبور مواد اثر مي گذارد.

4. مسموميت: سموم به علت ايجاد التهاب بر bbb تاثير مي گذارند چون باعث ايجاد واكنش هاي ايمني مي شود.

5. استروئيد هاي آدرنال و هورمون هاي تيروئيدي: مقادير نرمال اين هورمون ها باعث عملكرد نرمال اين سد مي شود.

 

نمونه گيري:

در نمونه گيري از lumbar puncture استفاده مي شود. محل قرار گيري بين مهره 3 كمري و 4 مي باشد. با سر سرنگ 2-1 ميلي ليتر CSF را مي كشيم. اگر اين مقدار خوني باشد ممكن است در مسير رگها پاره شده باشند و يا ممكن است CSF‌ واقعا خوني باشد در دو صورت اين 2-1 ميلي ليتر را دور مي ريزيم و دوباره نمونه گيري مي كنيم.

حداكثر مقدار برداشت CSF برابر با ۱۰ميلي ليتر است كه در ظرف هاي استريل جمع آوري مي شود. بهترين زمان براي انجام آزمايش درست بعد از نمونه گيري است. براي نگهداري CSF حداكثر زمان 30 دقيقه است.

 

تركيبات نرمال در CSF:

۱) ميزان قند 100-45 ميلي گرم درصد است.

۲) ميزان پروتئين 45-10 ميلي گرم درصد است.

۳) pH آن ۳۱/۷ است.

۴) از نظر شفافيت و رنگ همانند آب مي باشد.

 

عوامل موثر بر شفافيت CSF:

۱) حالتهاي پاتولوژيك: مانند جراحي و يا عفونت

۲) حالت گزانتو كروميك: حالتي است كه در آن ذرات خون را در CSF ‌داريم. 6 ساعت بعد از ضربه مغزي حالت گزانتو كروميا ايجاد مي شود. در اين حالت CSF‌ ابتدا قرمز سپس صورتي و در نهايت زرد مي شود.

۳) اگر ميزان مصرف كاروتيدها (مثل آب هويج) زياد باشد وارد CSF شده و CSF‌ را نارنجي ميكند.



تاريخ : سه شنبه 25 مرداد1390 | 14:12 | نویسنده : محسن


  استانداردهاي مديريتي آزمايشگاههاي تشخيص پزشکي  

نگاهي به الزامات استاندارد 15189 ISO  

الزامات مديريتي :

 سازمان و مديريت :

دراين قسمت ضمن ضرورت مشخص بودن جايگاه قانوني آزمايشگاه بر لزوم برآورده شدن نيازمنديهاي اين استاندارد توسط آزمايشگاه تأكيد مي شود.

مديريت آزمايشگاه مسئوليت طراحي ، اجرا ، نگهداري و بهبود سيستم كيفيت را بر عهده داشته و در اين چارچوب تعهد مديريت در قبال كاركنان ، تعيين ساختار سازماني و مديريتي و ارتباط آن با آموزش كاركنان و نظارت بر ميزان مهارت آنها ، تعيين مديركيفيت و خط مشي نگهداري اطلاعات بايد مشخص و تعريف گردد.

خدمات آزمايشگاهي پزشكي شامل تفسير مناسب و خدمات مشاوره أي بايد به نحوي طرح ريزي و ارائه شوند كه مديريت آزمايشگاه بطور سيستماتيك مشاركت آزمايشگاه را در روند مراقبت و بهبودي بيمار پايش و ارزيابي نمايد .

 سيستم مديريت كيفيت :

آزمايشگاه بايد داراي سيستم مديريت كيفيت باشد. اين سيستم بايد با استاندارد منطبق بوده و در آن خط مشي ها ، فرآيندها ، روش هاي اجرائي و دستورالعمل ها مستند شده و براي تمام كاركنان در گير تفهيم شده و بكار گرفته شوند .

يكي از مهمترين مستندات اين سيستم نظام نامه كيفيت مي باشد كه در آن سيستم مديريت كيفيت و ساختار مستندات سيستم مشخص مي شود. اين نظام نامه تحت اختيار مديريت جاري بوده و كاركنان بايد به خوبي بتوانند از آن استفاده كنند .

در سيستم مدير كيفيت عناصر تضمين كيفيت مانند كنترل كيفي داخلي و برنامه هاي كنترلي مقايسه أي بين آزمايشگاهي ، برنامه هاي منظم كاليبراسيون دستگاهها و پايش عملكرد آنها و لحاظ شده است .

 كنترل مدارك :

آزمايشگاه بايد مدارك خود را مطابق يك روش اجرائي مستند كنترل نمايد . دراين راستا لازم است كه اطلاعات و مدارك شناسائي شده و داراي كد شناسائي تعريف شده در سيستم كيفيت شوند.

نمونه هائي ازمدارك : روش هاي اجرائي ، كتب مرجع ، جداول كاليبراسيون ، عبارات خط مشي ، نامه هاي داخلي ، اخطارها ، نرم افزارها و...

 آزمايش توسط آزمايشگاههاي مرجع:

آزمايشگاه موظف است يك روش اجرائي مستند و مؤثر جهت ارزيابي و انتخاب آزمايشگاههاي مرجع و مشاور براي مواقع لازم در كليه زمينه ها اعم از هيستوپاتولوژي ، سيتولوژي و آزمايشات باليني داشته باشد .آزمايشگاههاي انتخاب شده بايد توانائي لازم را براي برآوردن نيازها داشته باشند و روش هاي اجرائي مناسب براي فرآ يندهاي قبل از آزمايش ، انجام آزمايش و پس از انجام آزمايش بكار بندند .

 سرويس ها و خدمات خارجي :

آزمايشگاه بايد جهت انتخاب و استفاده از خدمات خارجي مانند خريد تجهيزات ، مواد اوليه ، وسايل مصرفي ، نگهداري و تعمير تجهيزات و كليه موارد مشابهي كه بر كيفيت نتايج فعاليت ها مي توانند مؤثر باشند روش اجرائي مشخص و جاري داشته باشد . در اين راستا كليه تجهيزاتي كه خريداري يا تعمير مي شوند قبل از حصول اطمينان عملكرد مناسب نبايد مورد استفاده قرار گيرند بديهي است كه كليه موارد مربوطه بايد مستند شده و سوابق مربوط به آنها تا زمان لازم نگهداري شوند .

 شناسائي و كنترل عدم انطباق ها :

مديريت آزمايشگاه بايد خط مشي و روش جهت پايش كليه فعاليت ها داشته باشد به نحوي كه موارد مربوط به عدم انطباق در برآوردن نيازمنديهاي سيستم يا خواسته هاي پزشك باليني شناسائي شوند .

براي اين منظور : كاركنان مسئول براي حل مشكلات مشخص شوند ، فعاليت هائي كه بايد انجام دهند معلوم شود ، اهميت عدم انطباق آزمايشات از نظر علم پزشكي برآ ورده شده و در صورت لزوم به پزشك معالج اطلاع داده شود ، در صورت لزوم انجام آزمايش و گزارش دهي متوقف شود و اقدام اصلاحي بصورت فوري صورت گيرد .

چنانچه موارد عدم انطباق تكرار شوند بايد ريشه هاي آن شناسائي شده و برطرف گردند.

 اقدام اصلاحي :

آزمايشگاه بايد خط مشي و روش اجرائي جهت تعيين ريشه يا ريشه هاي مشكلات داشته و ضمن بررسي آنها با اقدام اصلاحي آنها را برطرف نمايد كه اگر به خوبي اجرا شود مي تواند منجر به اقدام پيشگيرانه نيز شود . كليه فعاليت هاي انجام شده در اين رابطه بايد ثبت و مستند گشته و آزمايشگاه موظف است نتايج اقدام اصلاحي را بررسي كرده و از مؤثر بودن آن اطمينان حاصل كند .

 خدمات مشاوره اي و رسيدگي به شكايات :

پرسنل متخصص آزمايشگاه بايد بتوانند توصيه هائي در مورد انتخاب آ زمايش ها و استفاده از ساير خدمات مانند نوع نمونه مورد نظر .... به پزشك معالج ارائه داده و در صورت لزوم نتايج آزمايشات را تفسير نمايند

آزمايشگاه بايد روشي جهت بررسي و حل شكايات و ساير بازخورها از بيماران و پزشكان را داشته و سوابق مربوط به آنها را نگهداري كرده و در صورت لزوم از اقدام اصلاحي در روش هاي خود استفاده نمايد .

  فرآيند بهبود مداوم :

كليه روش هاي عملياتي بايد توسط مديريت آزمايشگاه بازنگري شوند تا ضمن اطمينان از برآورده شدن نيازمنديهاي سيستم كيفيت فرصت هاي بهبود سيستم نيز شناسائي و مشخص شوند و بايد طرح عملياتي بهبود سيستم ايجاد ، مستند و بكارگرفته شود .

پس از بكارگيري ميزان مؤثر بودن آن بايد بررسي شود و نتايج آن جهت بازنگري مديريت ارائه گردد  سوابق كيفي و فني :

آزمايشگاه بايد روش اجرائي جهت شناسائي ، جمع آوري ، مرتب كردن ، دسترسي ، ذخيره نگهداري و نابود كردن كليه سوابق فني و كيفي خود ايجاد و برقرار كند . اين سوابق بايد به نحوي نگهداري شوند كه از تخريب و آسيب آنها جلوگيري شده و زمان لازم نگهداري آنها معلوم بوده و نحوه خارج كردن آنها از سيستم نيز معلوم باشد .
نمونه هاي سوابق : فرم هاي درخواست ، نتايج گزارشات و آزمايش ها ، نتايج كاليبراسيون دستگاهها ، نتايج كنترل كيفي ، نتايج مميزي داخلي و خارجي و... مي باشد .

  مميزي داخلي :

به منظور بررسي چگونگي اجراي سيستم مديريت كيفيت و ميزان انطباق فعاليت هاي در حال انجام با سيستم كيفيت با انجام مميزي داخلي در دوره هاي زماني تعريف شده ، مديريت كليه عناصر سيستم اعم از نيازمنديهاي مديريتي و فني را بررسي مي كند . نتايج مميزي مي تواند منجر به اقدام اصلاحي ، پيشگيرانه و بهبود سيستم شده و بايد به مديريت جهت بازنگري ارجاع شود .

  بازنگري مديريت :

مديريت آزمايشگاه موظف است با برنامه هاي بازنگري سيستم مديريت كيفيت و خدمات پزشكي آن شامل انجام آزمايشات و خدمات مشاوره اي از تداوم و مؤثر بودن سيستم و تأثير فعاليت ها بر مراقبت از بيمار اطمينان حاصل كند . اين بازنگري معمولاً دوره اي و هر 12 ماه يكبار صورت مي گيرد .

بازنگري مديريت مي تواند با بررسي مواردي مانند نتايج مميزي داخلي ، گزارشات مديران و مسئولين قسمت هاي مختلف آزمايشگاه ، بازخورها از پزشكان و بيماران ، نتايج كنترل كيفي هاي داخلي و خارجي ، اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه و... اهداف و طرح ريزي برنامه هاي سال بعد را تعيين نموده و در صورت لزوم تغيير و بهبود در سيستم ايجاد كند .

نيازمنديهاي فني :

 كاركنان :

مديريت آزمايشگاه بايد چارت سازماني ، خط مشي پرسنلي ، شرح مشاغل ، ميزان مهارت و وظايف كاركنان را بخوبي مشخص كند . همچنين بايد برنامه هاي آموزشي كاركنان ، سوابق مربوط به دوره هاي آموزشي و تخصص پرسنل مشخص و البته در دسترس كاركنان مربوطه باشد .

همچنين مسئوليت هاي مربوط به مدير آزمايشگاه مانند : تخصصي ، علمي ، مشاوره اي سازماني و آموزشي بايد تعريف و البته اختيارات واحدهاي مختلف مشخص شوند . براين اساس مدير آزمايشگاه مسئوليت كيفيت خدمات ارائه شده به بيمار را خواهد داشت .

پرسنل بايد از نظر تعداد كافي بوده و از آموزش و تخصص كافي برخوردار باشند و بطور مداوم از برنامه هاي آموزشي برخوردار شوند .

  شرايط محيطي و تطبيقي :

فضاي كاري آزمايشگاه بايد به نحوي باشد كه اختلالي در كيفيت فعاليت ها، برنامه هاي كنترل كيفي ، ايمني كاركنان و سرويس هاي مراقبت بيمار ايجاد نشود . كفايت اين فضا را مدير آزمايشگاه بايد تعيين كند . منابع آزمايشگاه بايد در محيط ايمن و قابل اعتماد نگهداري شده و شرايط محيطي ديگر مانند نور ، دما ، ميزان رطوبت ، الكتريسيته ، تهويه ، آب ، زباله و دفع آن بايد به نحوي باشدكه در كيفيت فعاليت ها و نتايج اختلال ايجاد نكند و چنانچه لازم باشد شرايط محيطي پايش و نتايج آنها ثبت گردد و در مواردي كه لازم است جدا سازي قسمت ها بصورت صحيح انجام شود نظافت فضاها و وسايل بايد مناسب بوده و در صورت لزوم داراي دستورالعمل باشد .

 تجهيزات آزمايشگاه :

آزمايشگاه بايد به تمامي وسايل و تجهيزات مورد نياز جهت برآورده كردن وظايف خدماتي خود اعم از نمونه گيري ، آماده سازي و حمل نمونه ، انجام آزمايش ،
گزارش دهي ، ذخيره كردن و انبار مجهز باشد و زماني كه بخواهد از وسايل و امكاناتي خارج از حيطه خود استفاده كند بايد مطمئن باشدكه نيازمنديهاي اين استاندارد را برآورده مي كند .

آزمايشگاه بايد برنامه منظم جهت پايش عملكرد دستگاهها ، سرويس هاي تعميرو نگهداري آنها كاليبراسيون آنها و مناسب بودن وسايل،رآژين ها و دستگاههاي تجزيه اي داشته باشد . و كليه فعاليت هاي مذكور بايد ثبت و مستند شده و سوابق آنها نگهداري شود . براين اساس هر دستگاه بايد شناسنامه اي حاوي حداقل اطلاعات لازم براي شناسائي خود دستگاه و سوابق مربوط به آن داشته باشد . همچنين دستگاهها بايد در محل مناسب قرار داده شده و توسط پرسنل مجرب و آموزش ديده اداره شوند .

  فرآيند قبل از انجام آزمايش :

فرم درخواست آزمايش بايد حاوي اطلاعات لازم از وضعيت باليني بيمار نام ، تاريخ ، آدرس نوع درخواست ، نوع نمونه اوليه يا محل آناتوميك نمونه برداري ، مكان و تاريخ نمونه برداري اوليه و...  باشد . براي نمونه گيري بايد دستورالعمل ويژه تدوين شده همچنين نحوه انتقال نمونه بايد مشخص شده و در اين دستورالعمل نحوه نمونه گيري ، نحوه آماده سازي بيمار ، نحوه پركردن فرم نمونه و... مشخص مي شوند .،

  روش هاي اجرائي آزمايشات :

آزمايشگاه بايد از روش هاي اجرائي مناسب استفاده كند كه نيازمنديهاي استفاده كننده
(بيمار و پزشكي معالج ) را برآورده كند و اين روش ها مي توانند از كتاب هاي مرجع يا مجلات عملي استخراج شوند. روش هاي انجام آزمايشات بايد تأييد شده باشند ، در دسترس پرسنل باشند و به زباني باشند كه افراد به راحتي از آنها استفاده كنند. اجراي آزمايشات بايد ثبت و مستند شده و سوابق آنها نگهداري شود .

  تضمين كيفيت روش هاي اجرائي آزمايشات :

آزمايشگاه بايد سيستم ها و برنامه هاي اجرائي لازم جهت برآوردن تضمين كيفيت نتايج آزمايشات داشته باشد و در اين رابطه مهمترين ابزارها عبارتند از : برنامه هاي منظم كنترل كيفي داخلي ، تعيين خطاهاي اندازه گيري ، برنامه هاي منظم كاليبراسيون دستگاهها ، شركت در برنامه هاي مقايسه اي بين آزمايشگاهي ، استفاده از مواد مرجع و استانداردهاي مرجع مناسب، آزمايش توسط آزمايشگاههاي ديگر ، انجام آزمايشات يا كاليبراسيون با روش هاي ديگر و مقايسه نتايج آنها و...

  فرآيند بعد از انجام آزمايشات :

كاركنان مسئول بايد بطور سيستماتيك نتايج آزمايشات را مرور كنند. نگهداري نمونه هاي اوليه يا ساير نمونه ها بايد به درستي انجام شده و دفع صحيح و ايمن نمونه هائي كه ديگر مورد نياز نيستند مطابق دستورالعمل صورت پذيرد .

  گزارش نتايج :

مديريت آزمايشگاه مسئول تهيه فرم گزارش نتايج مي باشد.گزارشات بايد شفاف و واضح بدون اشتباه و خط خوردگي بوده و اندازه ها با واحدهايSI تعريف شوند و حاوي اطلاعات لازم از قبيل مشخصات آزمايشگاه ، بيمار ، نام و ساير مشخصات درخواست كننده ، تاريخ و مكان دريافت نمونه اوليه و تاريخ گزارش باشد .

آزمايشگاه و درخواست كننده هر دو در رسيدن گزارش نتايج به دست مصرف كننده در زمان مقرر مسئول هستند .

يك كپي از گزارش بايد در آزمايشگاه به شكل مناسب نگهداري شود .

چنانچه گزارشات بوسيله تلفن يا ساير وسايل الكترونيك ارسال مي شود آزمايشگاه بايد مطمئن شود كه گيرنده آن يك شخص مسئول باشد و گزارش شفاهي تأييد كتبي نيز داشته وبعد ارسال شود .

  تغيير و اصلاح گزارشات :

چنانچه هرگونه تغييري در گزارش ها ايجاد شود بايد تاريخ ، ساعت و شخص انجام دهنده آن مشخص شود اگر هر گونه اشتباهي در گزارش باشد بايد به آن اشاره شود و نبايد پاك يا حذف شود و بايد جمله اصلاحيه به آن اضافه شود .

نهايتاً مي توان گفت بهره گيري از سيستم مديريت كيفيت در آزمايشگاههاي پزشكي امري است حياتي كه نتيجه آن چيزي جز برقراري سيستم مديريتي توانمند با توانائي كامل در جهت برآورده كردن نيازمنديها و رضايت مشتريان يعني بيماران و پزشكان معالج ، تضمين كيفيت و ايجاد اطمينان از حصول كنترل كيفي به بهترين نحو ، اعتماد به گزارش نتايج آزمايشات و تلاش براي بهبود روز افزون نخواهد بود .  




تاريخ : پنجشنبه 20 مرداد1390 | 12:44 | نویسنده : محسن
آزمایش خونتان را تفسیر کنید

نویسنده:دکتر سیداحسان بیکائی

الفبای تفسیر CBC اگر چه امروزه آزمایش‌های بسیار دقیقی وجود دارند که می‌توانند مقدار میکروسکوپی جزیی‌ترین اجزای روی سلول‌های سرطانی را هم در بدن اندازه بگیرند و یا هر لحظه عناصر پروتئینی یا شیمیایی جدیدی معرفی می‌شوند که اندازه‌گیری آنها در خون یا دیگر مایعات بدن می‌تواند به پزشکان در تشخیص بیماری‌ها کمک کند اما برای اغلب مردم و همچنین بسیاری از پزشکان، کلمه «آزمایش‌» یادآور آزمایش کامل خون، یعنی همان آزمایش معروفی است که تعداد سلول‌های اصلی خون طی آن اندازه‌گیری می‌شود. آزمایش خون یا CBC که مخفف جمله انگلیسی «شمارش کامل خون» است، یکی از ابتدایی‌ترین و در عین حال اصلی‌ترین آزمایشاتی است که می‌تواند زمینه تشخیص بسیاری از بیماری‌ها و از آن مهم‌تر، بیانگر شرایط کلی و حیاتی بدن باشد. برای آشنایی بیشتر با اجزای این آزمایش و فهمیدن اینکه معنی آن چند حرف انگلیسی با اعدادی که روبه‌رویشان نوشته می‌شود چیست، می‌توانید مطالب زیر را بخوانید.RBCRBC مخفف کلمه سلول‌ قرمز خون است. این سلول‌های قرمز یا همان گلبول‌های قرمز، در واقع اصلی‌ترین قسمت خون و عامل رنگ قرمز آن هستند. خود این رنگ قرمز به دلیل وجود ماده‌ای به نام هموگلوبین است که کمک می‌کند گلبول‌ قرمز، اصلی‌ترین وظیفه خود یعنی حمل و نقل اکسیژن و دی‌اکسیدکربن را انجام دهد. به طور خلاصه می‌شود گفت گلبول‌های قرمز وسیله حمل و نقل اکسیژن از ریه به بقیه سلول‌های بدن هستند.مقادیر طبیعی: بین 7/4 تا 1/6 میلیون در هر میکرولیتر خون. این عدد برای خانم‌ها مقداری کمتر و در کودکان مقداری بیشتر است.چه چیزهایی باعث کاهش آن می‌شوند؟خون‌ریزی‌های گوارشی یا خون‌ریزی‌‌های واضح از محل زخم، سوءتغذیه و فقر آهن یا کمبود ویتامین B12 ، شکستن سلول‌های خونی یا همولیز در اثر بعضی بیماری‌های خاص مثل فاوسیم، بعضی مشکلات ژنتیکی مثل گلبول‌های قرمز سلول داسی‌شکل و مشکلات مغز استخوان باعث پایین آمدن مقدار گلبول‌های قرمز می‌شوند. نارسایی و بعضی مشکلات کلیوی، بیماری‌های مزمن و تومورهای سرطانی و همچنین بیماری‌های روماتویید هم باعث از بین رفتن RBCهای خون و کاهش این عدد در برگه آزمایش می‌شوند.چه چیزهایی باعث افزایش آن می‌شود؟مقدار بالای گلبول قرمز می‌تواند نشان‌دهنده ظرفیت‌ بالای حمل اکسیژن باشد. در بعضی ورزشکاران و همچنین زندگی در ارتفاع به خاطر کمبود اکسیژن در هوا باعث افزایش RBC خون می‌شود. بیماری‌های ریوی یا کلا هر نوع بیماری‌ای که هیپوکسی مزمن (کمبود اکسیژن طولانی مدت در بدن) ایجاد می‌کند، مثلا بیماری‌ مادرزادی قلبی، هم باعث تولید بیشتر RBC می‌شوند.نکته:
گلبول قرمز به طور طبیعی بعد از تولید در مغز استخوان 120 روز در خون زندگی می‌کند و در آخر عمر خود خرد می‌شود و به عناصر سازنده‌اش تبدیل می‌شود.
مقدار RBCها در طی بارداری به طور طبیعی کمی کمتر نشان داده می‌شود چون حجم مایع خون افزایش پیدا کرده است.
عدد RBC در واقع مقدار دقیق گلبول‌های قرمز در 1میلی‌لیتر خون محیطی است.
بسته به آزمایشگاه و نوع کیت مورد استفاده، ممکن است مقیاس شمارش این سلول فرق کند.
خوردن داروهایی مثل کلرامفنیکل هم باعث کاهش RBC می‌شود.
HCTهموتوکریت یا HCT هم یکی از مقادیر اندازه‌گیری گلبول قرمز است. به طور کلی «هم» به معنی آهن است و هر جا در هر کلمه‌ای آمد حتما آن کلمه ارتباطی با گلبول قرمز دارد. هماتوکریت درصدی از حجم کلی خون است که از گلبول قرمز ساخته شده و با اندازه‌گیری قسمت قرمز رسوب خون در لوله آزمایش نسبت به کل ارتفاع خون اندازه‌گیری می‌شود. به خاطر بیماری‌ها و شرایط مختلفی که می‌توانند اندازه‌گیری RBC و Hgb را با اشکال مواجه کنند، HCT هم اندازه‌گیری می‌شود تا به طور مستقیم نشان‌دهنده اندازه هموگلوبین و گلبول قرمز در خون باشد. این عدد معمولا با درصد نشان داده می‌شود. مقادیر طبیعی: اعداد بین 42 تا 52 درصد برای آقایان و 37 تا 47 درصد برای خانم‌ها نرمال به حساب می‌آید. در خانم‌های باردار درصد بالاتر از 33 طبیعی است.
محدوده خطر: HCT بالاتر از 60 درصد و پایین‌تر از 15 درصد باید باعث نگرانی پزشک شود.
چه چیزهایی باعث کاهش آن می‌شود؟تقریبا همان دلایل RBC،Hgb به علاوه شرایطی مثل پرکاری تیرویید، سیروزکبدی، نارسایی مغز استخوان و میلوم مولتیپل باعث کاهش هماتوریت می‌شوند. چه چیزهایی باعث افزایش آن می‌شود؟سوختگی، اسهال شدید، بیماری‌های انسدادی ریوی، از دست دادن زیاد آب، تولید بیش از حد گلبول قرمز عوامل افزایش HCT هستند.نکته:
بیماری‌هایی که باعث به وجود آمدن شکل‌های غیرطبیعی گلبول قرمز می‌شوند (مثل بیماری گلبول قرمز داسی‌‌شکل) مقدار HCT را تغییر می‌دهند.
وقتی مقدار گلبول سفید به شدت بالا باشد بر مقدار HCT موثر است.
در صورت طبیعی بودن اندازه‌های گلبول قرمز، مقدار هماتوکریت 3 برابر هموگلوبین است.
هماتوکریت را نباید بلافاصله بعد از خون‌ریزی شدید اندازه‌گیری کرد.
WBCاین سه حرف مخفف «سلول‌های سفیدخون» و نشان‌دهنده گلبول‌های سفید است. اندازه‌گیری مقدار گلبول‌های سفید خون یکی از روش‌های اصلی تعیین وجود عفونت در بدن است چون این سلول‌ها که جزو سیستم دفاعی بدن هستند در شرایط بیماری‌های عفونی و غیرعفونی واکنش‌های مختلفی از خود نشان می‌دهند.
شمارش WBCها دو جزء دارد. یکی مقدار کلی گلبول‌های سفید در یک میلی‌لیتر خون و جزء دیگر شمارش جزء به جزء این سلول‌ها چون گلبول‌ سفید خود متشکل از پنج نوع مختلف است که کم و زیاد شدن هر کدام از این انواع معنی خاص خود را دارد. کلمه «diff» که در جلوی CBC به معنی آزمایش خون نوشته می‌شود درخواست برای شمارش همین انواع مختلف گلبول‌سفید است.مقادیر طبیعی: در بزرگسالان و بچه‌های بالاتر از 2 سال مقدار گلبول‌سفید بین 5 تا 10 هزار در هر میلی‌لیتر خون طبیعی است.
محدوده خطر: WBC کمتر از 2500 و بیشتر از 30000 هر کدام نشان‌دهنده بیماری‌هایی هستند که می‌توانند گاهی خطرناک باشند.
چه چیزهایی باعث کاهش آن می‌شود؟ لکوپنی یا کاهش گلبول‌سفید به مقادیر زیر 4هزار گفته می‌شود که معمولا در نتیجه نارسایی مغز استخوان، مسمومیت دارویی عفونت بسیار زیاد، سوءتغذیه، بیماری‌های خودایمنی، ایدز، به وجود می‌آید. در بسیاری از انواع نارسایی‌های مغز استخوان (مثلا بعد از شیمی‌درمانی،‌ رادیوتراپی و...) هم این مقدار کاهش می‌‌یابد.چه چیزهایی باعث افزایش آن می‌شود؟افزایش گلبول‌سفید، لکوسیتوز نام دارد و به مقادیر بالاتر از 10هزار گفته می‌شود. که به طور معمول نشان‌دهنده عفونت، التهاب، تخریب بافت بدن و یا لوسمی یا سرطان خون است. ضربه و جراحت، استرس و تب هم مقدار WBC را افزایش می‌دهند.
نکته:
عمل اصلی گلبو‌ل‌سفید مبارزه با عفونت و حذف عوامل خارجی و مزاحم است و در مواقع آلرژ‌ی‌ها هم این سلول‌ها مسوول بروز واکنش هستند.
تغییر هر کدام از انواع WBC معنی خاص خود را دارد و ممکن است نشان‌دهنده عفونت با میکروب، ویروس و یا حتی استرس باشد.
فعالیت شدید بدنی و ورزش سنگین هم برای مدتی باعث بالا رفتن تعداد WBC در خون می‌شود. بارداری و زایمان هم این مقدار را افزایش می‌دهند.
Hgbدر برگه‌های آزمایش مختلف ممکن است به صورت‌های مختلف HGB،Hg، یا Hgb نوشته شود. هم اینها مخفف کلمه هموگلوبین، یکی از عناصر اصلی تشکیل دهنده گلبول‌ قرمز است. این ماده که در آن آهن به کار رفته خود از اسید آمینه تشکیل شده و جایگاه‌های مختلفی برای ترکیب با اکسیژن دارد. هموگلوبین در جایی که اکسیژن زیاد وجود دارد با آن ترکیب می‌شود و در محیط کم اکسیژن آن را آزاد می‌کند.اندازه‌گیری مقدارکلی هموگلوبین در واقع نوعی نشان‌هنده تعداد گلبول‌های قرمز است.مقادیر اصلی: مقدار طبیعی برای آقایان بین 14 تا 18 گرم در هر دسی‌لیتر است و برای خانم‌ها مقادیر بین 12 تا 16 گرم در هر دسی‌لیتر طبیعی محسوب می‌شود.
محدوده خطر: هموگلوبین زیر 5 و بالای 20 مقادیر بحرانی به حساب می‌آیند و حتما نیازمند رسیدگی فوری هستند.
چه چیزهایی باعث کاهش آن می‌شود؟دقیقا همان دلایل کاهش گلبول‌های قرمز چون هموگلوبین را هم تخریب می‌کنند باز کاهش مقدار آن در خون می‌شوند. کم‌خونی، خون‌ریزی شدید، سرطان، سوءتغذیه، بیماری لوپوس، بیماری‌های کلیوی و بزرگی طحال باعث کاهش هموگلوبین می‌شوند. مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، آسپیرین و ایندومتاسین و همچنین داروهای ضدسرطان هم هموگلوبین خون را کم می‌کنند.چه چیزهایی باعث افزایش آن می‌شود؟مشکلات ریوی، سوختگی شدید، نارسایی مزمن ریه و از دست دادن زیاد آب (دهیدراسیون‌) مقدار این ماده حیاتی را افزایش می‌دهند. جنتامایسین و متیل‌دوپا هم جزو داروهایی هستند که عوارض جانبی‌شان افزایش Hgb است.نکته:
مقدار Hgb در بارداری کاهش می‌یابد چون با اینکه خون‌سازی کمی بیشتر شده است اما حجم مایع بدن و خون بالا رفته و مقدارکلی هموگلوبین در هر دسی‌لیتر آن کاهش می‌یابد.
زندگی در ارتفاع هم به خاطر نیاز بیشتر بدن به اکسیژن و کمبود اکسیژن محیط باعث تولید بیشتر هموگلوبین می‌شود.
در طحال اغلب سلول‌های پیرخون تخریب می‌شوند. بزرگ شدن طحال یعنی تخریب بیشتر سلول‌ها و به همین دلیل به دنبال آن کاهش RBC و Hgb رخ می‌دهد.
Pltپلاکت‌ها، اجزای کوچک دیسک شکلی هستند که در خون وجود دارند و از بقیه سلو‌ل‌های خونی بسیار کوچک‌ترند. این ساختارها حاوی آنزیم‌هایی هستند که باعث انعقاد خون می‌شوند و وظیفه اصلی آنها جلوگیری از خون‌ریزی و خارج شدن گلبول‌قرمز از داخل رگ است.
Plt نشان‌دهنده تعداد پلاکت‌ها در هر میلی‌لیتر مکعب خون است و عدد مربوط به آن معمولا بزرگ‌ترین عدد برگه آزمایش خون است.
به غیر از کنترل سیستم انعقادی خون، از میزان پلاکت برای بررسی روند بهبود نارسایی مغز استخوان و بیماری‌های خونی هم استفاده می‌شود.مقادیر طبیعی: پلاکت بین 150 هزار تا 400 هزار در هر میلی‌مترمکعب خون برای بزرگسالان طبیعی است. در نوزادان این مقدار کمی بیشتر است.
محدوده خطر: پلاکت زیر 50‌ هزار یا بیشتر از یک میلیون کاملا غیرطبیعی است و نیازمند توجه ویژه است.
چه چیزهایی آن را کاهش می‌دهد؟بزرگ شدن طحال، خون‌ریزی شدید و مصرف پلاکت، لوسمی یا سرطان خون ترومبوسیتوپنی، (انواع وراثتی کمبود پلاکت)، انعقاد منتشر خون در داخل رگ‌ها، شیمی‌درمانی بعد از سرطان، عفونت و نارسایی مغز استخوان باعث کاهش PH می‌شود. عدم تولید پلاکت هم می‌تواند به خاطر مشکلات استخوانی باشد. چه چیزهایی آن را افزایش می‌دهد؟بیماری‌ آرتریت روماتویید، کم‌خونی فقر آن و مشکلات بعد از برداشت طحال باعث افزایش مقدار پلاکت می‌شوند.
به این عوامل می‌توان بعضی سرطان‌ها و بیماری‌های ژنتیکی خاص را هم اضافه کرد.
نکته:
ورزش شدید و قدرتی باعث افزایش میزان پلاکت می‌شود. در هنگام قاعدگی مقدار پلاکت کمی کاهش پیدا می‌کند.
قرص‌های ضدبارداری باعث بالا رفتن مقدار پلاکت می‌شوند. در حالی که استامینوفن پلاکت را کاهش می‌دهد.
صبح آزمایش خون بدهیدانجام آزمایش خون یکی از ساده‌ترین روش‌های آزمایش است. با پیشرفت تکنولوژی و وجود دستگاه‌های جدید معمولا پس از چند دقیقه می‌‌توان پاسخ این آزمایش را دریافت کرد.
برای انجام این آزمایش حدود 5 تا 7 میلی‌لیتر از خون وریدی لازم است که معمولا آن را در یک لوله آزمایش که با ماده ضدانعقاد خون پوشیده شده است جمع‌آوری می‌کنند.
برای حل شدن بهتر ماده ضدانعقاد با خون موقع‌ خون‌گیری و کمی بعد از آن لوله را تکان می‌دهند.در طی انجام آزمایش باید از هر اتفاقی که موجب تخریب سلول‌های خونی می‌شود جلوگیری کرد.بعد از انجام آزمایش باید مدتی روی محل خون‌گیری فشار وارد کرد تا خون بند بیاید. در موارد کم‌‌خونی شدید هم خون‌گیری برای انجام آزمایش خون مشکلی ایجاد نمی‌کند.برای کسانی که ترس از سوزن و یا دیدن خون دارند باید تمهیدات ویژه در نظر گرفته شود.
به غیر از اجزای اصلی آزمایش خون مثل مقادیر پلاکت، گلبول‌سفید و قرمز، هموگلوبین، مقیاس‌های دیگری مثل MCV و MCH و MCHC وجود دارند که همه مربوط به گلبول‌قرمز و اندازه، شکل و مقدار هموگلوبین آن هستند. مقادیر متفاوت هر کدام از اینها می‌تواند نشان‌دهنده نوع خاصی از کم‌خونی باشد.

بهترین زمان برای انجام آزمایش خون صبح و در شرایط طبیعی بدن است. استرس، فعالیت شدید و یا خون‌ریزی حاد می‌تواند نتایج را کمی تغییر دهد.

دانلود الفبای تفسیر CBC



تاريخ : یکشنبه 2 مرداد1390 | 13:40 | نویسنده : محسن
تاريخ : جمعه 31 تیر1390 | 21:19 | نویسنده : محسن
تاريخ : جمعه 31 تیر1390 | 16:49 | نویسنده : محسن
تاريخ : جمعه 31 تیر1390 | 16:16 | نویسنده : محسن
تاريخ : جمعه 31 تیر1390 | 16:0 | نویسنده : محسن
تاريخ : شنبه 4 تیر1390 | 20:40 | نویسنده : محسن
کنترل کیفی بیوشیمی خطاي هنگام انجام آزمايش براي كنترل خطاي هنگام انجام آزمايش بايد مجموعه عملكرد كاركنان فني، معرف‌ها و كيت‌ها و نيز تجهيزات(T.I.R)[1] قابل قبول باشد. در روند كنترل كيفي داخلي سه شاخص تعريف ‌مي‌شود: ميانگين (X) : مجموع كل خوانده‌ها تقسيم بر تعداد خوانده‌ها. انحراف معيار(SD)[2]: انحراف معيار نشانگر پراكندگي نتايج در اطراف ميانگين است. = ميانگين n = تعداد خوانده‌ها xi = هر تك ‌خوانده ضريب انحراف [3](CV) : مقدار عدم دقت را در غلظت‌هاي مختلف برحسب درصد نشان‌مي‌دهد. برقراري سيستم كنترل كيفي داخلي همان ‌طور كه اشاره‌‌شد، براي كنترل خطاي هنگام انجام آزمايش بايد از كاركنان مجرب و تعليم‌ ديده و از مواد و معرف‌هـاي با كيفيت مناسب استفاده‌شود. گام دوم در راه برقـراري كنترل كيفي داخلي، ارزيـابي منظم ابـزار آزمـايشگاهي است. بعد از اطمينان از عملكرد منـاسب ابـزار، مي‌تـوان نسبت به برقراري برنامة آماري كنترل كيفي اقدام ‌نمود. جدول شمارة 1 به لحاظ حفظ پايداري شرايط كنترل كيفي، نمونه‌هاي كنترلي بايد براي مصرف حداقل 6 ماه خريداري ‌شود. آزمايش CV% قابل قبول گلوكز 5/2% كلسترول 3% تري‌گليسيريد 5% HDL 4% اوره 6% كراتينين 4% براي ترسيم نمودار كنترل كيفي در 20 نوبت كاري (Run)، نمونـة كنترلي در دو غلظت مختلف (طبيعي و غير طبيعي) مـورد آزمايش قـرار‌ مي‌گيرد. در صورتي‌كه انجام آزمايش در 20 روز ممكن ‌نباشد، مي‌توان اين تعداد خوانده‌ را از انجام 4 بار آزمايش در 5 روز كاري به ‌دست آورد. سپس از اعـداد به‌‌دست‌ آمـده، ميانگين، انحراف معيار و ضـريب انحراف محاسبه‌ مي‌شـود. درصـورتي‌ كه نتايج عـدم دقت بـرحسب CV% در محدودة قابل قبول (جدول شمارة 1) قرار داشت، نمودار كنترلي ترسيم‌ مي‌شود. در غير اين صورت بايد دلايل ايجاد عدم دقت (كه در قسمت تفسير توضيح داده‌ مي‌شود) بررسي و دوباره آزمايش انجام شود. ترسيم نمودار كنترلي تقسيم ‌بندي روي محور افقي و عمودي با استفاده از كاغذ شطرنجي صورت‌ مي‌گيرد، به ‌طوري‌كه غلظت مادة مورد نظر ‌روي محور عمودي و روز انجام آزمايش روي محور افقي قرار داده ‌مي‌شود. ميانگين به ‌طور افقي در وسط نمودار و 3 خط در بالا و پايين ميانگين هر يك با فاصلة يك SD رسم‌ مي‌شوند؛ سپس با هر نوبت آزمايش يك نمونة كنترلي، بررسي و نتيجه روي نمودار ثبت‌ مي‌گردد. مثال: براي ترسيم نمودار دقت، گلوكز نمونة خون در 5 روز كاري و هر روز 4 بار آزمايش‌شده كه نتايج به‌ شرح زير است: روز پنجم روز چهارم روز سوم روز دوم روز اول 121 118 124 118 120 120 118 121 119 122 120 120 123 121 123 119 122 120 119 118 براساس اعداد به‌ دست‌آمده SD، و CV محاسبه‌ مي‌گردد. 5/1%=CV 8/1=SD mg/dl120= از آن ‌جايي‌ كه CV قابل قبول است، نمودار كنترلي ترسيم‌ مي‌گردد: +3 SD ......................................................................................................... 4/125 +2 SD ......................................................................................................... 6/123 +1 SD ......................................................................................................... 8/121 .................................................................................................... 120 -1 SD .......................................................................................................... 2/118 -2 SD .......................................................................................................... 4/116 -3 SD .......................................................................................................... 6/114 در هر نوبت آزمايش يك نمونة كنترلي نيز گنجانده ‌شده و نتايج حاصل روي نمودار ثبت‌ مي‌گردد. تفسير در صورت تحت كنترل ‌بودن آزمايش، تمام نتايج حاصل در حول محور ميانگين قرار ‌مي‌گيرد. وقوع هر يك از پيش‌آمدهاي زير نشان‌دهندة بروز خطا در روش انجام آزمايش، دستگاه و يا معرف‌ها است: ارزش به ‌دست‌آمده كاملاً خارج از محدودة SD 3± است. 7 خوانده با سير صعودي يا نزولي نسبت به محور ميانگين مشاهده‌ مي‌شود. 7 خوانده پياپي با مقادير كمتر يا بيشتر از ميانگين به ‌دست‌ آمده‌ است. در صورت بروز خطا چه بايد كرد؟ ابتدا نمونة كنترلي جـديـدي را مـورد آزمايش قرار دهيد. در صورت قرائت نامناسب با توجه به نوع خطاي ايجاد شده نسبت به شناسايي و رفع عامل به‌ شرح زير اقدام‌ نماييد: – پراكندگي نتايج خيلي زياد است (خطاي تصادفي): خطاي پرسنلي برداشت نمونه و يا معرف با حجم مناسب انجام‌ نشده ‌است. محلول‌ها به‌ خوبي با هم مخلوط نشده‌اند. عدم پايداري دماي بن‌ماري و يا نامناسب بودن مدت انكوباسيون شستشوي نا مناسب لوازم شيشه‌اي * انجام نادرست آزمايش – اگر نتايج سير صعودي و يا نزولي و يا به ‌طور ثابت بالا يا پايين ميانگين قـرائت مي‌شونـد (خطاي سيستمـاتيك): كاليبراسيون غير قابل قبول (كاليبراتور نامناسب، ناپايداري يا آلودگي محلول كاليبراسيون) بلانك نامناسب معرف‌هاي آلوده خطاي دستگاهي بررسي صحت آزمايش‌ها ممكن‌است آزمايش‌ها از دقت كافي برخوردار باشند، ولي صحت نداشته ‌باشند. بررسي صحت با استفاده از سرم‌هاي كنترلي صحت كه در آن ارزش مواد به روش مرجع تعيين ‌شده ‌است، صورت‌ مي‌گيرد. استفاده از اين مواد به ‌طور مـاهانه توصيه ‌مي‌شـود. روش ديگر بررسي صحت استفاده از نتـايج كنترل كيفي خارجي است. اگر خطاي صحت از ابتداي ترسيم نمودار دقت وجود داشته ‌باشد، با استفاده از نمودار دقت قابل تشخيص نيست، ولي اگر بعد از تـرسيم نمودار دقت ايجاد شـده‌ باشد، قابل تشخيص است. خطاي صحت روي نمودار به ‌صورت افـزايش يا كاهش ثابت نتيجة كنترلي مشاهده‌ مي‌شود. 3. خطاي بعد از انجام آزمايش در زمان ثبت نتايج در برگة گزارش نهايت دقت را به ‌عمل آوريد. نكته‌هاي قابل توجه 1. از عملكرد صحيح ابـزار آزمايشگاهي اطمينان حاصل‌ نماييد (با توجه به نيازمندي‌هـاي آزمايش و روش‌هاي كنترل كيفي ابزار). 1. در هر نوبت كاري از استاندارد استفاده‌ نماييد (از نمونه‌هاي كنترل به ‌جاي استاندارد استفاده ‌نشود). 1. نمونه‌هاي كنترلي را پس از به حجم رساندن در لوله‌هاي مختلف تقسيم در فريزر قرار دهيد. 1. در صورت امكان، نتايج آزمايش بيماران را با پاسخ‌هاي قبلي و نيز شرايط فردي تطبيق‌ دهيد.

تاريخ : سه شنبه 10 خرداد1390 | 19:18 | نویسنده : محسن
برای آغاز یک زندگی سالم، مسلماً چیزی جز سلامت و صحت طرفین ملاک نیست.
به همین منظور، عروس و داماد با مراجعه به محضر از انجام پاره‌ای آزمایشات مطلع می‌شوند. محضر، زوجین را با معرفی‌نامه عکس‌دار مهرشده به آزمایشگاه مي‌فرستد.



آزمایش اعتیاد
نمونه ادرار از زوجین به منظور شناسایی افرادی که ترکیبات تریاک را استعمال می‌کنند، گرفته می‌شود. مصرف مواد مخدر جزء ناهنجاری‌های اجتماع محسوب می‌شود، لذا دور از انتظار نیست اگر مصرف‌کننده این مواد که برای ازدواج مراجعه می‌کند سعی در مخفی نگه‌داشتن آن نماید (مثلاً از طریق تقلب در گرفتن نمونه ادرار).
بدین خاطر نمونه‌گیری در این بخش با حضور ناظر انجام می‌شود. در سیستم‌های قدیمی نظارت به کمک آینه‌های نصب‌شده روی دیوارهای اتاق نمونه‌گیری انجام می‌شد. اگرچه هنوز هم آزمایشگاه‌هایی بدین طریق نمونه‌گیری می‌کنند، ولی به کارگیری تکنولوژی دوربین‌های مداربسته در برخی آزمایشگاه‌ها ضمن رعایت اصول اخلاقی و احترام گذاشتن به شأن افراد، صحت نمونه‌گیری را هم تضمین می‌کند. اولین بار در تهران آزمایشگاه شهید هاشمی‌نژاد وابسته به مرکز بهداشت غرب تهران، در سال 1376 مجهز به این سیستم شد که رضایت‌مندی توأم مراجعه‌کننده و پرسنل ناظر را دربر داشت.
لازم به ذکر است انجام این آزمایش نیازی به ناشتا بودن ندارد و نمونه ادرار در لیوان یک‌بار مصرفی که در اختیار مراجعه‌کننده قرار می‌گیرد، گرفته می‌شود.
به طور کلی اگر آزمایش خاصی باید روی تعداد زیادی از افراد انجام شود، باید از تستی استفاده کرد که سریع نتیجه آن مشخص می‌شود. به این تست‌ها، تست‌های غربالگری می‌گویند، نتیجه منفی این تست‌ها با اطمینان قابل گزارش است ولی نتیجه مثبت آن‌ها را باید با روش تأییدی (جداسازی به روش کروماتوگرافی لایه نازک [TLC]) آزمایش کرد که البته به زمان بیشتری برای انجام آن نیاز است.
تست غربالگری عدم اعتیاد به کمک تست‌های نواری (Strip Test) یا (Rapid Test) انجام می‌شود. بدین ترتیب که قسمت جذب‌کننده این نوارها در داخل ادرار تازه قرار می‌گیرد و نتیجه حداکثر پس از 5 دقیقه قابل گزارش است. تکنیک به‌کار رفته در این نوارها ایمن و کروماتوگرافی است.
در تست عدم اعتیاد، جدا از مصرف ترکیبات تریاک، مصرف یک‌سری داروها باعث می‌شود نمونه ادرار با روش غربالگری نتیجه مثبت دهد، لذا با آزمایش تأییدی (TLC) باید مورد بررسی قرار گیرد. بیشترین دارویی که در روش غربالگری باعث نتیجه مثبت می‌شود، داروهای کدئین‌دار است. متأسفانه به دلیل مصرف بی‌رویه داروهای کدئین‌دار (به خصوص استامینوفن کدئین) تعداد مراجعین ازدواجی که نمونه‌هایشان برای آزمایش تأییدی کنار گذاشته می‌شود کم نیستند. از نظر آزمایشگاه جداسازی، یعنی جدا کردن افرادی‌ که ترکیبات تریاک مصرف کرده‌اند از کسانی که کدئین مصرف کرده‌اند. ولی از نظر زوحین یعنی پرداخت هزینه بیشتر و به هم خوردن برنامه‌ریزی‌های از پیش تعیین‌شده مراسم عقد.
برخی افراد داروهای کدئین را با تجویز پزشک مصرف می‌کنند لذا آزمایشگاه نمی‌تواند به همه تکلیف کند قبل از آزمایش دارو مصرف نکنید بلکه می‌تواند با اطلاع‌رسانی اعلام نماید حتی‌الامکان 72 ساعت قبل از آزمایش، از مصرف داروهای کدئین خودداری نمایید. بعضی از آزمایشگاه‌ها در تهران با مکاتبه به محضرها و پیغام روی نوار تلفن گویای خود می‌کوشند مشکلات مراجعین خود را در این خصوص کمتر کنند.
این امر باعث می‌شود کسانی هزینه آزمایش جداسازی را پرداخت نمایند که واقعاً مجبورند داروها را مصرف کنند و لذا انتظار بیش از وظیفه، از آزمایشگاه‌ نخواهند داشت.
این نکات به شما در انجام آزمایش و به آزمایشگاه در ارایه نتیجه صحیح کمک می‌کنند

1- مادر و دختری که کپی نتیجه آزمایش ازدواج یک سال قبلش را به همراه دارد، با داد و فریاد به مسؤول آزمایشگاه می‌گویند: «آزمایش شما نشان نداد که آقا معتاد است، ولی بعداً فهمیدیم تریاک مصرف می‌کرده و نتوانستیم ترکش دهیم؛ به خاطر همین کار به دادگاه کشید.» مادر که در عصبانیت دست کمی از دخترش ندارد ادامه می‌دهد: «ظاهراً آن موقع هم معتاد بوده، پس چرا آزمایش شما این را نشان نداده؟» پس از آرام کردن آن دو، مسؤول آزمایشگاه توضیح می‌دهد که وقتی کسی مواد مخدر مصرف می‌کند، بنا نیست این مواد جزء وجود فرد شود. مواد مخدر مثل هر چیز دیگر که وارد بدن می‌شود، به تدریج از بدن خارج می‌شود. بنابراین اگر کسی به خودش فرصت دهد و از مصرف مواد خودداری کند، نتیجه جوابش منفی خواهد شد. به عبارت دیگر جواب منفی فقط نشان‌دهنده وضعیت فرد در چند یا چندین روز اخیر است. لذا خانواده‌ها نباید با اتکا به این آزمایش مهر تأیید روی فردی بزنند و بررسی‌های رایج در عرف را رها کنند.

2- مراجعه‌کننده دیگری که برگه جواب مثبت در دست دارد به مسؤول آزمایشگاه می‌گوید من نه تنها دارو نخورده‌ام، بلکه سیگار هم نمی‌کشم. حالا حاضرم دوباره نمونه بدهم تا ثابت شود که شما اشتباه کرده‌اید. پس از پرسش و پاسخ‌های متعدد مشخص می‌شود که وی چند روز قبل به دلیل درد کمر، یک قاشق از شربت گیاهی قهوه‌ای‌رنگی را مصرف کرده است. مسؤول آزمایشگاه یادآوری می‌کند در اغلب داروهای شربت‌مانند که در عطاری‌ها موجود است و به عنوان ضد درد تجویز می‌شوند، ترکیبات تریاک به کار رفته است و از مصرف آن‌ها باید پرهیز کرد.

3- مورد دیگر فردی بود که اظهار می‌کرد یکی از بستگان نزدیک وی در خانه مواد مخدر مصرف می‌کند ولی تا به حال خودش مصرف نکرده، چطور آزمایش او مثبت شده است؟ با همین توضیحات جواب سؤال این فرد روشن است: افرادی‌که در معرض استنشاق مستقیم دود ناشی از مواد مخدر هستند، تا حد زیادی در معرض آلودگی قرار دارند و ممکن است نتیجه آزمایش آن‌ها مثبت باشد.

4- نگرانی بیش از اندازه پدر دختری باعث می‌شود داماد آینده‌اش را برای تست عدم اعتیاد به آزمایشگاه بیاورد. وی درخواست انجام آزمایش از نظر مواد اعتیادزای قدیمی و جدید را دارد. وی آن‌قدر از مواد مخدر وحشت‌زده است که در ادامه اظهار می‌کند: «ممکن است چیزی خورده باشد تا جوابش منفی شود؟» به وی توضیح داده می‌شود در حال حاضر ترکیبات تریاک چون شیوع بیشتری در کشور دارند، (به دلیل فراوانی آن و قیمت کمتر نسبت به سایر مواد اعتیادزا و بومی بودن آن در منطقه) بیشتر مورد توجه هستند و آزمایشگاه‌ها فقط برای شناسایی آن‌ها تجهیز شده‌اند. از نظر علمی وجود هیچ دارو یا ترکیب دیگری که در صورت مصرف نتیجه آزمایش را منفی کاذب نماید، اثبات نشده است. جهت اطمینان از صحت نمونه گرفته شده، pH نمونه و وزن مخصوص آن و درجه حرارت نمونه کنترل می‌شود.


تالاسمی
صفت ارثی یک ویژگی است که والدین به فرزندان خود منتقل می‌کنند. برخی از این صفت‌های ارثی باعث بروز یک بیماری می‌شوند، ولی برخی دیگر فقط یک ویژگی را توصیف می‌کنند.
مثلاً رنگ چشم، یک ویژگی است که توسط آن افراد را می‌توان توصیف کرد. فلانی رنگ چشمش آبی یا سبز است ... !
ولی تالاسمی یک صفتی است که بیماری را منتقل می‌کند. در این بیماری مغز استخوان قادر به ساختن مقادیر کافی از هموگلوبین طبیعی در گلبول‌های قرمز نیست. میزان کاهش هموگلوبین طبیعی در انواع مختلف تالاسمی‌ها متفاوت است. لذا در افرادی‌ که این صفت ارثی را دارند، تالاسمی به یک شکل بروز نمی‌کند.
در انتقال صفات ارثی از والدین به فرزندان به دو نکته توجه نمایید:
1- بروز صفت‌های ارثی تابع قانون احتمالات است، یعنی انتظار نداریم پدر و مادری که یک صفت را دارا هستند، آن را حتماً به فرزندان خود منتقل کنند.
2- صفت‌های ارثی که به صورت بیماری خود را نشان می‌دهند، از تنوع زیادی برخوردارند. تعدادی از آن‌ها شیوع بیشتری دارند و پراکندگی این صفات در جوامع مختلف متفاوت است.

تالاسمی در ایران شایع‌ترین بیماری ژنتیکی است و از انواع تالاسمی‌ها، نوع بتا شیوع بیشتری دارد.
تالاسمی بتا خود به انواع مختلف تقسیم می‌شود. در انواع مختلف آن، میزان کاهش Hb طبیعی متفاوت است.
بتا تالاسمی مینور، نوعی بتا تالاسمی است که در آن کاهش Hb طبیعی مشکل حادی را ایجاد نمی‌کند، چون بدن با افزایش تعداد گلبول‌ قرمز خود این مشکل را تا حدودی جبران می‌نماید. این افراد اگر با کسی که این صفت را ندارد ازدواج کنند، هیچ خطری فرزندان آن‌ها را تهدید نمی‌کند و حداکثر ممکن است فرزندی مثل خود فرد، به صورت ناقل مینور متولد شود. ولی اگر با کسی که این صفت را دارد ازدواج کنند، 25 درصد احتمال دارد که فرزند مبتلا به تالاسمی ماژور به دنیا بیاید.
وقتی بدانید فراوانی ناقلین (بتا تالاسمی مینور) در جامعه ایران حداقل 1 نفر از هر 20 نفر است و این‌که هر سال بیش از 700 هزار داوطلب ازدواج از نظر تالاسمی با آزمایش خون غربال می‌شوند و از این تعداد 2500 زوج ناقل تالاسمی تشخیص داده می‌شوند، حتماً خواهید گفت چرا از سال 1376 برنامه ملی پیشگیری تالاسمی به طور رسمی در رأس برنامه‌های مراکز بهداشت سراسر کشور قرار گرفته است؟ چقدر دیر ...!

امروزه با وجود راه‌کارهایی که به کمک زوج ناقل مي‌آید تا از تولد فرزند مبتلا به تالاسمی ماژور جلوگیری کند، زوج‌های ناقلی پیدا می‌شوند که با وجود تمام مشاوره‌ها و آگاهی‌هایی که در واحد مشاوره تالاسمی به آن‌ها داده می‌شود، اصرار به ازدواج دارند. این تصمیم شاید حق مسلم آن‌ها باشد و البته هیچ مرجع قانونی حق بی‌توجهی به تصمیم آن‌ها را ندارد ولی تولد یک بچه مبتلا به تالاسمی ماژور تنها مشکل پدر و مادر وی نخواهد بود بلکه سیستم بهداشتی- درمانی هم که باید تاوان حس مسؤولیت‌پذیری خود را بپردازد، وظیفه دارد آن‌ها را تنها نگذارد؛ این زوجین پس از مشاوره‌های ویژه تالاسمی تشکیل پرونده می‌دهند و ضمن تأیید و تأکید بر تصمیم خود، زیر نظر مرکز بهداشت نزدیک محل سکونت خود قرار می‌گیرند.
البته لازم است قبل از بارداری جهش ژن بتاگلوبین زوج‌های مینور تعیین شود. نتیجه این آگاهی از جهش ژنی، بعداً در دوران بارداری خانم به تعیین الگوی وراثت جهش تالاسمی جنین کمک می‌کند.

برای تعیین وضعیت جنین از نظر تالاسمی ماژور نیاز به نمونه‌برداری در هفته 10 تا 12 با روش تکه‌برداری از پرزهای جفتی (CVS) یا در هفته 14 تا 16 با روش آمنیوسنتز است.
اگر پس از بررسی‌های لازم مشخص شود جنین ژن‌های جهش‌یافته والدین را دریافت کرده است، جنین به تالاسمی ماژور مبتلا است، که احتمال آن 25 درصد است. در این صورت سقط‌درمانی با مجوز پزشکی قانونی میسر است. البته در 75 درصد موارد هم احتمال دارد جنین سالم باشد. در این صورت بارداری ادامه می‌یابد.

بتا تالاسمی ماژور نوع شدید بیماری بتا تالاسمی است. در این نوع به دلیل کاهش هموگلوبین طبیعی، اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها با مشکل همراه است. بدن این افراد علی‌رغم فعالیت کلیه استخوان‌های خون‌ساز، قادر به جبران کمبود هموگلوبین طبیعی نیست. (فعالیت استخوان‌های خون‌ساز در ناحیه صورت سبب درشت شدن گونه‌ها و پیشانی در این افراد می‌شود). لذا هر چند وقت یک‌بار باید به این افراد خون سالم تزریق شود. تزریق خون باعث افزایش سطح آهن بدن می‌شود و برای جلوگیری از افزایش مسموم‌کننده آهن، تزریق آمپول دسفرال برای خارج کردن آهن اضافی ضروری است.


و اما روش غربالگری تالاسمی چگونه انجام می‌شود؟
برای شروع برنامه غربالگری ابتدا کلیه آزمایشگاه‌های ازدواج مجهز به دستگاه شمارش سلولی خودکار (سِل کانِتر) شده‌اند که عمده این دستگاه‌ها از نوع سیسمکس هستند. برای این آزمایش (آزمایش CBC) نیاز به حداقل 2 سی‌سی خون است که در ویال‌های محتوی ماده ضد انعقاد گرفته می‌شود. این خون برای مخلوط شدن با ضد انعقاد، حداقل 5 دقیقه روی دستگاهی به نام میکسر باید بچرخد و سپس به دستگاه داده شود. این دستگاه‌ها قادرند در کمتر از یک دقیقه حداقل 8 پارامتر و اندکس خونی را نشان دهند. نتایج حاصل از دستگاه‌ها ملاک تصمیم‌گیری‌ها است. لذا تعمیر و نگهداری این دستگاه‌ها و بررسی صحت و دقت آن‌ها دارای برنامه مدونی است و پرسنل فنی آزمایشگاه ملزم به رعایت آن‌ها هستند.
از بین پارامترها و اندکس‌های خونی آن‌چه در وهله اول به آن توجه می‌شود MCH و MCV است.
MCH متوسط غلظت هموگلوبین و MCV متوسط حجم گلبول‌های قرمز نشان می‌دهد برای MCH مقادیر بیش از 27 و برای MCV مقادیر بیش از 80، (و البته کمتر از 100) نرمال تعریف شده است.
در طرح غربالگری تالاسمی، هدف، شناسایی زوج ناقل صفت تالاسمی است که تصمیم دارند با یکدیگر ازدواج کنند. لذا اگر یکی از طرفین صفت تالاسمی را نداشته باشد مشکلی برای آینده زندگی مشترکشان پیش نخواهد آمد. بدین منظور در ابتدا نمونه آقا گرفته می‌شود و در صورت نیاز از خانم نمونه‌گیری می‌شود.

چرا ابتدا از مردان خون‌گیری انجام می‌شود؟
دلیل آن این است که تعداد زیادی از زنان در جامعه به کم‌خونی حاصل از فقر آهن مبتلا هستند. در این بیماری اندکس‌های مورد نظر مثل تالاسمی مینور کمتر از حد نرمال است و از آن‌جایی که ملاک غربالگری فقط اندکس‌های فوق است، بنابراین مجبور خواهیم بود در مقابل این خانم‌ها، مردان بیشتری را مورد بررسی قرار بدهیم.
هر نمونه پس از اندازه‌گیری پارامترهایش توسط دستگاه، اگر مقادیر یکی یا هر دو اندکس مورد نظر را کمتر از حد نرمال را نشان دهند به عنوان مشکوک در نظر گرفته می‌شوند تا اقدامات بعدی انجام شود.
اقدام بعدی فراخواندن خانم مورد نظر برای نمونه‌گیری خون و بررسی اندکس‌های وی می‌باشد. در صورتی که خانم نرمال باشد، وضعیت آقا برای ازدواج از نظر صفت تالاسمی اهمیتی ندارد لذا بدون مشاوره ویژه، جواب آن‌ها صادر می‌شود.
اگر هر دو نفر اندکس‌های پایین داشته باشند (زوج مشکوک به تالاسمی)، توسط پزشک مشاوره تالاسمی تحت مشاوره ویژه قرار می‌گیرند. در اولین اقدام وضعیت آهن بدن آن‌ها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد، در صورت نیاز یک دوره درمان آهن تجویز می‌شود.
پس از سپری شدن طول درمان، نمونه‌گیری انجام و نتیجه از نظر مقادیر اندکس‌ها، مجدد ارزیابی می‌شود. در صورت عدم تصحیح اندکس‌های مورد نظر، برای هر دو نفر اندازه‌گیری Hb A2 درخواست می‌شود. نتایج حاصل از پیگیری‌های پزشک مشاور بر اساس یک معرفی‌نامه در اختیار زوجین قرار می‌گیرد تا با مراجعه به یکی از مراکز مشاوره ژنتیک مورد تأیید و معرفی شده از وزارت بهداشت، وضعیت صفت تالاسمی در آن‌ها به طور قطعی مشخص شود.
Hb A2 یکی از انواع هموگلوبین‌های طبیعی است که در یک فرد نرمال حداکثر 5/3 درصد از مقدار هموگلوبین کل را تشکیل می‌دهد. مقدار بیش از آن (حداکثر تا 7 درصد)، تشخیص تالاسمی را قطعی می‌کند. ولی مقادیر در حد نرمال در افراد مشکوک، تالاسمی را رد نمی‌کند. لذا در این غربالگری مقادیر بالای آن دارای ارزش است.
در آزمایشگاه ژنتیک، جهش‌های ژنی هموگلوبین از نظر صفت تالاسمی مورد بررسی قرار می‌گیرد. پس از آن متخصص ژنتیک نظر خود را به مشاور تالاسمی اعلام می‌کند. در صورتی که صفت تالاسمی در هر دو نفر یا یکی از زوجین تأیید نشود، پایان مشاوره ویژه برای آنان خواهد بود. ولی اگر هر دو نفر ناقل تشخیص داده شوند، پس از اطلاع‌رسانی کامل در مورد آینده مشترکشان، تصمیم‌گیری برای ازدواج به عهده خودشان گذاشته می‌شود. اگر منصرف شوند پرونده آن‌ها بسته می‌شود، ولی اگر اصرار به ازدواج داشته باشند پس از تکمیل فرم‌های لازم مجوز ازدواج برای آن‌ها صادر خواهد شد و نیز به مرکز بهداشت محل سکونتشان معرفی می‌شوند و از طریق کارشناسان آن مرکز وضعیت بارداری خانم پیگیری می‌شود تا اقدامات لازم در زمان بارداری برای تشخیص وضعیت صفت تالاسمی در جنین قبل از ماه چهارم بارداری انجام شود تا در صورت نیاز مجوز سقط جنین صادر شود.
برای اجرای دستورالعمل شناسایی زوج ناقل تالاسمی تا رسیدن به یک نتیجه قطعی و مطمئن، گاهی 2 تا 3 ماه زمان نیاز است. از طرف دیگر زوجی که به آزمایشگاه مراجعه می‌کنند و قبل از نتیجه آزمایشات، مراسم ازدواج خود را برنامه‌ریزی کرده‌اند و فقط منتظر جواب آزمایش هستند، اگر به آن‌ها گفته شود باید منتظر بمانند تا بررسی‌های لازم نتیجه قطعی را مشخص کند، روزهای انتظار، دوران سختی را توأم با فشارهای روحی- روانی برای آن‌ها به دنبال خواهند داشت.
به جای ناراحتی و دلخوری، همراهی زوجین با سیستم بهداشتی و پرسنلی که در این خصوص تلاش می‌کنند تا امروز و آینده آن‌ها را شفاف به خودشان نشان دهند، کمک بزرگی به اجرای دقیق دستورالعمل موجود و نتیجه‌گیری سریع‌تر خواهد کرد. و چه بهتر خواهد بود اگر بررسی تالاسمی با یک آزمایش ساده CBC در ابتدای آشنایی یک زوج انجام شود تا مشکلات روحی و مالی کمتری را متوجه خانواده‌ها کند.
در پایان این قسمت ذکر این نکته ضروری است که بیماری‌های ژنتیکی زیادی وجود دارند ولی به طور رسمی و قانونی هنگام ازدواج بررسی نمی‌شوند. در صورت نیاز، خود زوجین از طریق مراکز مشاوره ژنتیک آن‌ها را باید پیگیری کنند. ضرورت این پیگیری فقط به کسانی که ازدواج فامیلی انجام می‌دهند برنمی‌گردد، بلکه در هر دو خانواده پسر یا دختری که با هم ازدواج می‌کنند اگر مثالی از نقص ژنتیکی، سقط‌های مکرر، مشکلات مادرزادی در وابستگان وجود دارد باید این پی‌گیریها انجام گیرد.



تاريخ : پنجشنبه 29 اردیبهشت1390 | 20:9 | نویسنده : محسن
عضو هیئت مدیره کانون دانش‌آموختگان علوم آزمایشگاهی اصفهان:
کاهش ساعات کاری حق تمام کارکنان بهداشت و درمان است

خبرگزاری فارس: عضو هیئت مدیره کانون دانش‌آموختگان علوم آزمایشگاهی استان اصفهان گفت:‌ در حالی کاهش ساعات کاری برای پرستاران به تصویب رسید که این مسئله حق تمام پرسنل بهداشت و درمان است.‌

به گزارش خبرگزاری فارس از اصفهان، حسن قجاوند شنبه شب ‌در مراسم گرامیداشت روز آزمایشگاه افزود: کاهش ساعت کاری پرستاران تنها به علت داشتن نظام پرستاران به تصویب مجلس رسید، در حالی که پرسنل علوم آزمایشگاهی با همان سختی کار و تعداد ساعات کاری به خاطر نبود یک نظام قوی از این حق محروم مانده است.
وی بیان داشت: به منظور رسیدگی به مشکلات و امور کاری که پرسنل آزمایشگاهی در مراکز درمانی خصوصی و دولتی با آن روبه‌رو هستند کانون دانش‌آموختگان علوم آزمایشگاهی کشور از چند سال گذشته براساس نظر وزارت بهداشت مطرح شد.
عضو هیئت مدیره کانون دانش‌آموختگان علوم آزمایشگاهی استان اصفهان اظهار داشت: با وجودی که کاردان‌ها و کارشناسان علوم آزمایشگاهی بیشترین کار را در آزمایشگاه‌ها انجام می‌دهند اما متخصصان آزمایشگاهی بالاترین حقوق را دریافت می‌کنند.
وی اضافه کرد: به منظور ایجاد و استقرار کانون دانش‌آموختگان علوم آزمایشگاهی کشور کانونی با همین نام در دو سوم استان‌های کشور تشکیل شده که در اصفهان نیز این کانون از سال گذشته کار خود را آغاز کرده است.
قجاوند خاطرنشان کرد: کانون دانش‌آموختگان علوم آزمایشگاهی کشور به منظور ایجاد نظام علوم آزمایشگاهی و حمایت از پرسنل محروم آزمایشگاهی تشکیل شده است.
وی ادامه داد: در حال حاضر یک‌ هزار و 500 پرسنل علوم آزمایشگاهی در اصفهان وجود دارد که تنها 300 نفر از آنان عضو کانون دانش‌آموختگان علوم آزمایشگاهی شده‌اند.
عضو هیئت مدیره کانون دانش‌آموختگان علوم آزمایشگاهی استان اصفهان افزود: با توجه به اینکه پرسنل آزمایشگاهی در معرض انواع آلودگی‌ها و عفونت‌های بیمارستانی هستند اما مسئولان به سختی کاری پرسنل آزمایشگاهی بی‌توجهند.
وی گفت: با وجودی که پرسنل علوم آزمایشگاهی روزانه با بسیاری از بیماری‌های انگلی، قارچی و ویروسی مانند ایدز و هپاتیت درگیر است اما این مسئله مهم مورد غفلت جامعه پزشکی قرار گرفته است.

قجاوند با اشاره به اینکه هم‌اکنون بیشتر متخصصان زیست‌شناسی و میکروب‌شناسی در آزمایشگاه فعالیت می‌کنند بیان داشت: این در حالی است که متخصصان علوم ازمایشگاهی به صورت محدود در مراکز مربوطه به کار مشغول هستند.

منبع: کانون علوم آزمایشگاهی استان اصفهان



تاريخ : پنجشنبه 29 اردیبهشت1390 | 20:6 | نویسنده : محسن
عضو هیئت مدیره کانون علوم آزمایشگاهی اصفهان:
رشته علوم آزمایشگاهی توجه بیشتر مسئولان را می‌طلبد

خبرگزاری فارس: عضو هیئت مدیره کانون علوم آزمایشگاهی اصفهان گفت: رشته علوم آزمایشگاهی توجه بیشتر مسئولان را می‌طلبد.

سید یدالله طیباطیبا امروز در گفتگو با خبرنگار فارس در اصفهان با بیان اینکه افراد شاغل در آزمایشگاه‌های افرادی تحصیل کرده در رشته‌های علوم آزمایشگاهی و سایر رشته‌های مرتبط با علوم آزمایشگاه هستند، افزود: این رشته نقش مهمی در روند تشخیص بیماری‌ها، پیشگیری و بهبود کیفیت سلامت جامعه ایفا می‌کند.
وی با اشاره به اینکه رشته علوم آزمایشگاهی سال‌ها است که به صورت یک رشته مظلوم و گمنام به سر می‌برد، بیان داشت: فضای کاری در آزمایشگاه‌ها، فضایی است که کاملا با مواد بیولوژیک و خطرناک در ارتباط بوده و هرگونه سهل‌انگاری عواقب غیرقابل جبرانی را برای شاغلان درپی خواهد داشت.
عضو هیئت مدیره کانون علوم آزمایشگاهی اصفهان با بیان اینکه با توجه به سختی کار این قشر نمایندگان کارکنان آزمایشگاه‌ها به دنبال احقاق مطالبات این افراد، پیگیری‌های مستمری را داشته‌اند، اظهار داشت: با توجه به پیگیری‌های انجام گرفته در این زمینه تاکنون کوچک‌ترین تغییری در بهبود وضعیت کارکنان علوم آزمایشگاهی نشده است، حال آنکه در تمام دنیا به این تکنولوژی بها داده شده و صاحبان این حرفه در سطح بالایی از مزایا و معیشت برخوردارند.
وی با اشاره به ارسال نامه‌ای به ریاست جمهوری ایران درباره مضمون این نامه اظهارداشت: در این نامه آمده است با توجه به اینکه 12 سال پیش هم در مجلس شورای اسلامی قانونی از تصویب گذشت که طی آن به تکنسین‌های آزمایشگاهی تشخیص طبی سختی کار درجه یک تعلق گیرد، اما واقعیت این است که در حال حاضر پستی به عنوان تکنسین وجود خارجی ندارد و شاغلان آزمایشگاه شامل کاردان، کارشناس ارشد و دکترا هستند که این قانون کاربردی برای قشر آزمایشگاهی ندارد.
طیباطیبا ادامه داد: در بخش دیگری از آن به قانون ارتقا بهره‌وری کارکنان بالینی که در اردیبهشت سال جاری تصویب شده اشاره شده است، مبنی بر اینکه سقف ساعات کاری متوالی پرسنل نباید بیشتر از 12 ساعت باشد در حالی که در شیفت‌های عصر و شب ساعات در ضریب به ترتیب 5/2 و 5/1 محاسبه شده است.
وی خاطرنشان کرد: این درحالی است که برخی از واحدهای بیمارستانی قسمت نخست یعنی رعایت سقف 12 ساعت را اجرا کرده، اما به شیفت‌های عصر و شب توجهی نشده است.
عضو هیئت مدیره کانون علوم آزمایشگاهی با اشاره به قانون افزایش بهره‌وری که در این نامه لحاظ شده، خاطرنشان کرد: در این قانون کاهش ساعات کار کارمندان لحاظ شده است، اما در حالی که این ساعات کار کاهش نیافته بلکه برخی از بیمارستان‌ها به ویژه بیمارستان‌های ملکی سازمان تامین اجتماعی اصفهان اقدام به افزایش ساعات موظف کارمندان خود کرده‌اند

منبع:

کانون علوم آزمایشگاهی استان اصفهان



تاريخ : شنبه 17 اردیبهشت1390 | 1:17 | نویسنده : محسن

بیلی روبین از کاتابولیسم هم ساخته می شود.بعد از تجزیه هموگلوبین،قسمت "گلوبین" آن به شکل اسیدهای آمینه تشکیل دهنده تجزیه می شود و جزء "هم" آن  ابتدا توسط "هم اکسیژناز" آهن آن خارج شده و حلقه پرتوپورفرین طی چند مرحله به بیلی وردین و سپس به بیلی روبین تبدیل می شود.

تولید روزانه بیلی روبین در بزرگسالان تقریبا ۲۵۰--۳۵۰ mg  است.

بیلی روبین تولید شده غیره کونژگه است و نامحلول در پلاسما،به همین خاطر به آلبومین متصل میشود و به حالت محلول در پلاسما به کبد منتقل میشود.

عمده بیلی روبین خون غیرکونژگه می باشد.به علت بزرگی اتصال بیلی روبین-آلبومین،توان عبور از فیلتر کلیه را ندارند و در حالت عادی بیلی روبین غیرکونژگه در ادرار ظاهر نمیشود.

 

یرقان همولیتیک

 

افزایش تولید بیلی روبین در یرقان همولیتیک منجر به افزایش تولید اوروبیلینوژن و در نتیجه  ظهور آن به مقدار زیاد در ادرار می شود.

معمولا بیلی روبین در  ادرار مبتلایان به یرقان همولیتیک یافت نمیشود.زیرا  بیلی روبین غیرکونژگه در حالت عادی وارد ادرار نمیشود.بنابراین مجموعه اوروبیلینوژن بالا و فقدان بیلی روبینی،احتمال یرقان همولیتیک را مطرح میکند.

 

انسداد مجرای صفراوی

 

در حالت طبیعی فقط مقدار ناچیزی اوروبیلینوژن در ادرار است.در انسداد کامل مجاری صفراوی هیچ اوروبیلینوژنی در ادرار یافت نمیشود،زیرا بیلی روبین به روده دسترسی ندارد تا در آن به اوروبیلینوژن تبدیل شود.(بیلی روبین کونژگه در روده به ترکیبات بی رنگ تتراپیرولی بنام اوروبیلینوژن احیا می شوند.) در این صورت وجود بیلی روبین کونژوگه در ادرار بدون اوروبیلینوژن،احتمال یرقان انسدادی(داخل یا خارج کبدی) را مطرح می کند.



تاريخ : شنبه 17 اردیبهشت1390 | 1:16 | نویسنده : محسن

برخلاف اكثر آزمايشهاي خوني، كه نمونه خون از سياهرگها گرفته مي‌شود، نمونه اين آزمايش از خون سرخرگي بدست مي‌آيد. در اين آزمايش، اكسيژني كه در خون، از ريه‌ها به بافتهاي بدن حمل مي‌گردد، همچنين دي‌اكسيد كربني كه از سلولهاي بدن توليد شده و توسط خون به ريه‌ها، كليه‌ها و كبد منتقل مي‌گردد، اندازه‌گيري مي‌شود. همچنين، عوامل ديگري نظير ميزان اسيديته خون نيز محاسبه مي‌شود. بهمين دليل از اين آزمايش، معمولاً جهت سنجش كفايت اكسيژن‌رساني و عملكرد مطلوب ريه‌ها و كليه‌ها و سيستم متابوليسم بدن در بيماران بستري در بيمارستان استفاده مي‌شود. انجام اين آزمايش، ساده است، نتيجه آن، فوراً حاضر مي‌گردد و كاربرد زيادي نيز در موارد اورژانس دارد.

 

 آزمون

 مقادير طبيعي

توضيح

PH

 

۴۴/۷-۳۶/۷

نشاندهنده ميزان اسيديته خون. مقادير آن تحت تأثير كاركرد صحيح كليه، ريه و متابوليسم بدن است.

PCO2

mmHg

 

۴۵-۳۵

نشاندهنده فشار گاز دي‌اكسيد كربن و اكسيژن مقادير آنها تحت تأثير عملكرد ريه‌هاست.

PO2

mmHg

 

۱۰۰-۸۰

نشاندهنده فشار گاز دي‌اكسيد كربن و اكسيژن مقادير آنها تحت تأثير عملكرد ريه‌هاست.

HCO3

mmol/Lit

 

۲۸-۲۱

بسته به عملكرد ريه، كليه، اسيديته و متابوليسم بدن، تغيير مي‌كند.

O2

(اشباع اكسيژن)

 

بالاتر از ۹۰

نشاندهنده كفايت اكسيژن‌رساني خون به بدن

 



تاريخ : شنبه 17 اردیبهشت1390 | 0:45 | نویسنده : محسن

كشت ادرار در ازمايشگاه
 باكتري شناسي  

برای کشت ادرار از محیط‌ بلاد اگار استفاده می‌کنیم. بعد از ثبت مشخصات نمونه‌ها ان‌ها را با استفاده از سرنگ و یا با استفاده از لوپ استاندارد بر روی محیط بلاد اگار کشت می‌دهیم. باید دقت کنیم که کشت چون حاوی شمارش کلنی هم است با کشیدنی خطی در وسط اغاز شود. پس از کشت ادرار محیط‌ها را به مدت ۲۴ ساعت انکوبه می‌کنیم سپس کلنی‌های ظاهر شده برروی هر کدام از پلیت‌ها شمارش می‌شود. دقت کنید که هر چه حجم نمونه ادرار کشت داده شده بیشتر باشد شانس جدا کردن میکروارگانیسم‌ها افزایش خواهد یافت. اگر کلنی‌ها ریز باشند و یا رشدی مشاهده نگردد پلیت‌ها را به مدت ۲۴ ساعت دیگر انکوبه می‌کنیم زیرا عواملی مانند مصرف انتی بیوتیک‌ها و یا مواد دیگر، رشد زود هنگام میکروارگانیسم‌ها را مهار می‌کند.

تفسیر نتایج کشت | رشد بیش از سه نوع ارگانیسم نشان دهنده آلودگی نمونه است بجر در موارد خاص که وجود چند باکتری ارزش دارد مانند بیمارانی که از کاتتر استفاده می‌کنند. رشد یک یا دو ارگانیسم با تعداد بیشتر از ۱۰۴ می‌تواند دلیل بر عفونت باشد بنابراین تعیین نوع ارگانیسم و آنتی بیوگرام الزامی است. رشد استافیلوکک اورئوس بدون توجه به تعداد کلنی ان باید گزارش شود و انتی بیوگرام انجام شود. وجود مخمر به هر تعداد در نمونه ادرار با ارزش است و باید به پزشک گزارش شود. اگر کشت ادرار مثبت بوده اما نمونه فاقد لکوسیت باشد در این صورت کشت فاقد اعتبار می‌باشد. (احتمال آلودگی با مدفوع) .اگر کشت مثبت و لکوسیت نمونه مثبت باشد ولی باکتری منفی در این صورت کشت مهم بوده و باید از آن لام تهیه کرد. مانند همه کشت‌ها، کشت ادرار هم باید در کنار حرارت انجام شود. از کشت ادرار برای تشخیص عفنوت‌های مجاری ادرای مانند اکلای، کلبسیا، پروتئوس و... استفاده می‌کنیم.


کشت خون

گروه بزرگی از ارگانیسم‌ها می‌توانند در اثر بیماری‌های مختلف در جریان خون ظاهر شوند. اکثر ارگانیسم‌ها که از خون جدا شده‌اند معمولا کوکسی گرم مثبت کواگولاز منفی استافیلوکک و انترکک می‌باشند. وظیفه آزمایشگاه بررسی رشد یک باکتری، خالص کردن ان، تعیین هویت و بررسی مقاومت آن در برابر آنتی میکروب‌ها می‌باشد.

كشت خون در باكتري شناسي


جمع آوری نمونه | یکی از مهم‌ترین مراحل جمع آوری نمونه می‌باشد و باید در ان دقت کافی کنیم تا نمونه مورد نظر آلوده نشود. چون محیط کشت خون یک محیط کشت غنی شده است بنابراین اکثر باکتری‌ها می‌توانند به راحتی در ان رشد کنند. از جمله مهم‌ترین باکتری‌هایی که می‌توانند نمونه ما را آلوده کنند و در محیط کشت رشد کنند باکتری‌های فلور نرمال پوست هستند که برای جلوگیری از آلودگی نمونه باید محل خون گیری را به خوبی استریل کنیم.

حجم نمونه  | میزان حجم نمونه برای دتکت کردن باکتری بسیار مهم است. حجم زیاد خون و کشت میزان زیاد خون شانس بالا برای ایزوله کردن باکتری را به دنبال دارد. میزان حجم زیاد خون برای هر کشت در افراد بزرگسال ۱۰ تا ۲۰ میلی لیتر می‌باشد. میزان حجم خون برای هر کشت در کودکان ۱ تا ۵ میلی لیتر می‌باشد.

تعداد کشت خون | اگر میزان حجم خون مناسب باشد برای رسیدن به درجه لازم از حساسیت بلاد کالچر از ۲ یا ۳ بلاد کالچراستفاده می‌کنیم.


زمان جمع آوری نمونه  | حجم نمونه نسبت به زمان جمع آوری نمونه نقش مهمتری در نتیجه دارد. بهترین زمان برای جمع آوری نمونه قبل از بالا رفتن دمای بدن می‌باشد. در مورد اندوکاردیت و سایر عفونتهای داخل عروقی به علت ثابت بودن سرعت آزادشدن ارگانیسم و ورود به جریان خون، زمان نمونه گیری چندان اهمیت ندارد همچنین نمونه گیری باید قبل از مصرف آنتی بیوتیک انجام شود.

ضد انعقاد | خون کشیده شده برای کشت نباید لخته شده باشد چون ممکن است در صورت وجود لخته باکتری‌ها در ان به دام افتاده و دتکت نشوند. ضد انعقاد‌های هپارین، سیترات و EDTA به علت خاصیت مهارکنندگیشان مناسب نیستند. به همین دلیل معمولا از SPS (سدیم پلی انتول سولفونات) ۰. ۰۲۵-۰. ۰۳ % استفاده می‌شود که هم نقش ضد انعقادی دارد و هم باعث مهار اثرات ضد باکتری سرم و فاگوسیتوز می‌شود.


محیط‌های کشت  | چون تنوع باکتری‌ها زیاد است بنابراین از محیط‌های زیادی برای کشت آن‌ها استفاده می‌شود. ساب کالچر Basic: شامل مواد مغذی و ضد انعقاد است.
بلاد کالچرهای بطری:

  • Brian infusion broth
  • Trypticase soy broth
  • Supplemented peptone
  • Thioglycolate broth
  • محیط‌های کشت تخصصی: کلمبیا – بروسلا براث

روند کشت خون  | برای کشت خون معمولا از بلاد کالچرهای بطری استفاده می‌شود. برای انجام کشت ابتدا باید درپوش بطری‌های کشت خون را قبل از ترزیق خون ضد عفونی کرد. سپس خون را به درون بلاد کالچرهای بطری تزریق کرده و بطری‌های کشت خون را به مدت ۴۸ساعت در ۳۷درجه قرار داد. در صورتی که به وجود هوازی‌های مطلق مثل سودوموناس، نایسریا یا مخمر‌ها مشکوک باشیم بطری باید توسط سوزن‌های استریل که در انت‌ها آن پنبه استریل وجود دارد هوا داده شود. همچنین تکان دادن بطری در ۲۴ساعت اولیه انکوباسیون به رشد هوازی‌ها کمک می‌کند. بطری کشت خون باید مرتبا بررسی شود. کشت استریل معمولا به صورت لایه‌ای از گلبولهای قرمز که به وسیله محیط کشت شفاف پوشانده شده است مشخص می‌گردد. علائم رشد میکروب به شرح زیر است:

  1. رسوب فولیکولار در سطح گلبولهای قرمز
  2. کدورت یکنواخت یا کدورتی که در زیر سطح مایع کشت خون دیده می‌شود.
  3. همولیز
  4. انعقاد محیط کشت
  5. ایجاد پوسته نازک در سطح
  6. تولید گاز
  7. دانه‌های سفید در سطح یا عمق گلبولهای قرمز


هر‌گاه رشد باکتری در بطری مشهود بود مقداری از نمونه موجود در بطری‌ها را بر روی محیط‌های مناسب پاساژ می‌دهیم. در موارد عادی کشت خون را تا ۷ روز نگهداری می‌کنند (در بیمارستان کودکان معمولا ۲۴ ساعت) اما در موارد مشکوک به بروسلوز یا سایر میکروب‌های سخت رشد، اندو کاردیت و یا مصرف آنتی بیوتیک محیط کشت را باید بیشتر نگهداری نمود (۳ هفته) پس از مدت زمان فوق محیط‌های کشت را از نظر رشد کلنی‌ها مورد برسی قرار می‌دهیم. از محیط شکلات آگار برای کشت خون استفاده می‌کنیم از آنجائیکه گزارش سریع نتیجه کشت خون می‌تواند سر نوشت ساز باشد لذا هر نتیجه‌ای را در هر مرحله باید بلافاصله به اطلاع پزشک معالج رساند



.نماینده جامعه آزمایشگاهیان در شورلی عالی نظام پزشکی گفت: این مراسم برای اولین بار با همت انجمن متخصصین علوم آزمایشگاهی بالینی ایران-انجمن دکتری علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی ایران-انجمن آسیب شناسی ایران و  انجمن فناوران علوم آزمایشگاهی برگزار خواهد شد.



تاريخ : شنبه 17 اردیبهشت1390 | 0:37 | نویسنده : محسن
حسن قجاوند' روز جمعه در همايش 'جشن سي ام فروردين روز آزمايشگاه' در اصفهان افزود: اين روز مصادف با 30 فروردين و با هدف گراميداشت 'حكيم اسماعيل جرجاني' و فعالان حوزه علوم آزمايشگاهي تعيين شده است. وي با اشاره به اينكه روز جهاني علوم آزمايشگاهي مصادف با 15 آوريل (26 فروردين) است، گفت: حكيم اسماعيل جرجاني از اولين اساتيد و دانشمندان ايراني بود كه در زمينه آزمايشگاه و علوم آزمايشگاهي كار كرده است. نايب رييس كانون دانش آموختگان علوم آزمايشگاهي استان اصفهان افزود: موافقت نهايي براي ثبت اين روز در تقويم ملي بايد توسط شوراي انقلاب فرهنگي صورت گيرد كه اين موضوع در حال پيگيري است. قجاوند با اشاره به فعاليت جامعه آزمايشگاهي كشور گفت: تا چند ماه ديگر انجمن كشوري علوم آزمايشگاهي تاسيس مي شود كه يكي از مهمترين وظايف آن پيگيري مطالبات صنفي فعالان اين بخش است. وي يكي از مهمترين مطالبات صنفي فعالان رشته علوم آزمايشگاهي را قرار گرفتن اين رشته جزو مشاغل سخت و زيان آور عنوان كرد و گفت: فعالان اين رشته همواره با عوامل بيولوژيك، ميكروبي ، ويروسي ، قارچي ، عوامل شيميايي سرطان زا و عوامل پرتوزا تابشي كار مي كنند. فجاوند ادامه داد: به همين دليل اين افراد همواره در معرض خطر هستند. وي با اشاره به قانوني كه در سال 76 در مجلس تصويب شده است، گفت: در اين قانون فقط تكنسين هاي آزمايشگاه ها جزو مشاغل سخت محسوب شده اند در حاليكه تمام افرادي كه در آزمايشگاه كار مي كنند در معرض خطر قرار دارند. قجاوند با اشاره به پيگيري هايي كه در اين زمينه شده است، يادآور شد: وزير بهداشت در اين زمينه نظر مساعد دارد و اين موضوع در كميسيون بهداشت مجلس مطرح شده است. وي ابرازاميدواري كرد كه مجلس با اصلاح اين قانون خبر خوشي براي جامعه آزمايشگاهي كشور به ارمغان بياورد. عضو هيات موسس جامعه آزمايشگاهي باليني ايران مطالبه ديگر اين صنف را بهره مندي از قانون ارتقاي بهره وري عنوان كرد و گفت: با اينكه علوم آزمايشگاهي يك رشته باليني محسوب مي شود اما هنوز از اين قانون برخوردار نشده است. قجاوند با اشاره به فعاليت كانون دانش آموختگان علوم آزمايشگاهي استان اصفهان اظهار داشت: اين كانون از سه سال گذشته آغاز به كار كرده و هم اينك داراي 500 عضو است. وي از جمله برنامه هاي اين كانون را برگزاري دوره هاي آموزشي و سمينارهاي علمي و پيگيري مطالبات صنفي و اشتغال اعضاي آن عنوان كرد. به گفته وي حدود يكهزار و 500 نفر در استان اصفهان در زمينه علوم آزمايشگاهي مشغول به كارند. رشته علوم آزمايشگاهي زير شاخه‌اي از گروه پزشكي است كه نقش مهمي در تشخيص، درمان، پيشگيري و پيگيري بيماريهاي مختلف دارد.

تاريخ : شنبه 17 اردیبهشت1390 | 0:36 | نویسنده : محسن
  1. آن هنگام که مثبت و منفی تو دنیایی را زیر و رو می کنید آن هنگام که حق لمس تک تک سلول ها فقط از ان توست . آن هنگام که فقط تو حق نظاره گر خدا اندرون میکروسکوپ هستی توئی و فقط توئی که بر تارک تمامی رشته ها ایستاده ای ارزشمند ناشناخته روزت مبارک .
  2. نگاهت به جلوه های خدا چون میکروسکوپ ! سرعت پیشرفت چون سانتریفیوژ محاسبه عملت چو سل کانتر گرمای وجودت چون بن ماری باد ! روزت مبارک
  3. گرم مثبتی چون همه دوستت دارن . کاتالاز مثبتی چون نمیتونی نجوشی ... dnas مثبتی چون هاله روشنایی از محبت دورتو گرفته مانیتول مثبتی چون هیچ شیرینی نیست که تو  زندگیت نتونی به دست بیاوری .. کاونی تکی چون واقعا تکی ... روز آزمایشگاه مبارک
  4. تبریک بخاطر تحمل خستگی ها و رنج کار
    بخاطر بودن در صحنه های حساس بین مرگ و زندگی
    بخاطر دیدن و درک کردن چشمان خسته ی بیماران
    و تبریک بخاطر اشکی که از گوشه ی چشمان تو
    در جواب تست های مثبت جاری می شود....
    روزت مبارک هم رشته ای


تاريخ : جمعه 16 اردیبهشت1390 | 21:54 | نویسنده : محسن

ریاست محترم  شورای انقلاب فرهنگی رئیس جمهور محبوب  ایران

جناب آقای دکتر احمدی نژاد- زید عزه العالی-

سلام علیکم

احتراما ضمن  آرزوی توفیق روز افزون از درگاه  خداوند متعال برای جناب عالی و کلیه ی مسئولین خدمتگذار نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران.ما جمعی از دانشجویان کارشناسان  و دکتران رشته ی علوم آزمایشگاهی برآن شدیم تا به دلایل زیر تقاضای خود را مبنی برثبت روز علوم آزمایشگاهی در تقویم رسمی کشور به اطلاع آن مقام عالی برسانیم .

اهمیت درج  روز علوم آزمایشگاهی  در تقویم  کشوری:

رشته ی  علوم آزمایشگاهی از دیر باز زیر  بنای تحقیقات و پژوهش های علمی و از عوامل توسعه و پیشرفت در زمینه های مختلف پزشکی در جهان معاصر به شمار می رفته است . در کشور ما نیز خوشبختانه این رشته در سال های اخیر جایگاه ویژه ای در نظام سلامت کشوری و بین المللی داشته و نقش موثری در فعالیت های پژوهشی بهداشتی و درمانی ایفا نموده است.

دلایل :

-ارتقاء جایگاه  واقعی آزمایشگاه ها در نظام  سلامت

-ایجاد فضای  همکاری تفاهم و تعامل رشته  های مختلف فعال در شاخه های  مختلف علوم آزمایشگاهی  گروه  ها انجمن های علمی و صنفی  مرتبط و تاسیس یک خیمه ی  هم اندیشی در قالب ابداءکنگره  ی ارتقاء کیفیت.

-همه ساله  مراسمی به صورت سنتی و خودجوش  در سالروز تولد حکیم جرجانی (30فروردین ماه) در اکثر مراکز  آزمایشگاهی کشور برگزار می  شود.

- چنانچه مستحضرید  سایر شاغلین رشته های بهداشتی  و درمانی از جمله پزشک پرستار و ماما در تقویم فرهنگی کشوری دارای روز مشخص هستند که نشانه ی هویت و توجه به شان شغلی و حرفه ای ایشان در جامعه می باشد.

-تنویر افکار  عمومی و اطلاع آحاد جامعه  از عملکرد کارکنان خدوم و  گمنام در عرصه های علوم  آزمایشگاهی در سطح کشور عزیزمان

-درخواست  های مکرر و به حق شاغلین  و کارکنان آزمایشگاه های تشخیص  طبی زمینه ای برای توجه بیشتر  مسئولین به کاستی ها و رفع  موانع و یا پیشرفت این حرفه  در جامعه

-پیگیری امتیازات  قانونی ادامه ی تحصیل حق  صعوبت شغلی ایمنی حرفه ای

-تجلیل از  پیشرفت ها تحقیقات نوین و  دست آورد های جدید و قدر  دانی از تلاش های گرانسنگ دانشمندان متخصصین دانشجویان و کارکنان

-گرامیداشت  کارکنان نمونه و پیشکسوتان  این رشته.

در پایان  از دستور خدا پسندانه آن مقام محترم  صمیمانه سپاسگزار بوده و دعاگوی وجود مبارک خواهیم بود.

با تقدیم  احترام



تاريخ : جمعه 16 اردیبهشت1390 | 21:52 | نویسنده : محسن
رئیس کل سازمان نظام‌ پزشکی ایران در ارتباط با طرح پیشنهادی فارسی نوشتن جواب آزمایشهای پزشکی، گفت: وزارت بهداشت در این موضوع عجله نکند. به گزارش خبرنگار مهر، دکتر سید شهاب‌الدین صدر روز سه شنبه در مراسم روز علوم آزمایشگاهی در کتابخانه ملی افزود: آزمایشگاههای تشخیص طبی کشور باید به سرعت به تجهیزات روز دنیا مجهز شوند تا بتوانند بهترین شکل خدمات رسانی را به مردم ارائه کنند. وی با اشاره به مصوبات کمیسیون تلفیق مجلس و اختصاص دو هزار میلیارد تومان اعتبار به بخش سلامت کشور در سال 90، افزود: امیدواریم هرچه زودتر اختصاص 10 درصد سهم حوزه سلامت از هدفمندی یارانه‌ها مصوب شود. صدر با بیان اینکه بیمه‌ها در سال گذشته دو هزار میلیارد تومان به جامعه پزشکی کشور بدهکار بودند، افزود: با پیگیریهای مختلف وزیر رفاه دستور پرداخت مطالبات 6 ماهه اول سال را داد اما هنوز مطالبات 6 ماهه دوم سال 89 به جامعه پزشکی پرداخت نشده است. رئیس کل سازمان نظام پزشکی ایران با تاکید بر اینکه علوم آزمایشگاهی یکی از 4 رکن سلامت جامعه در شاخه پزشکی محسوب می‌شود یادآور شد: به لحاظ مهارت پزشکی در کشور هیچ مشکلی نداریم اما امکانات روز دنیا را هنوز به طور کامل در اختیار نداریم. صدر با عنوان این مطلب که پس از انقلاب تعداد آزمایشهای تشخیص طبی کشور 400 درصد رشد داشته است، افزود: با توجه به اینکه سالانه دو میلیارد و 200 میلیون تست آزمایشگاهی انجام می‌شود باید گفت که آزمایشگاهها نقش اساسی در سلامت جامعه دارند. وی همچنین در حاشیه این مراسم در جمع خبرنگاران حاضر شد و به سئوالات آنان پاسخ داد. صدر درباره فارسی نویسی جواب آزمایشها و نسخه ‌های پزشکی گفت: پزشکان نسخه‌ها را انگلیسی نمی‌نویسند بلکه زبان نوشتن این نسخه ‌ها لاتین است و زبان لاتین هم متعلق به یک کشور نیست. اینکه بتوان زبان نوشتن نسخه‌ها را عوض کرد نیازمند یک کار کارشناسی دقیق توسط انجمنهای تخصصی است و توقع داریم وزارت بهداشت با این موضوع عالمانه برخورد کند و عجله نکند. وی همچنین به تعرفه های خدمات درمانی در سال 90 اشاره کرد و افزود: تعرفه امسال بر اساس قانون باید به تصویب هیئت وزیران برسد بر همین اساس کمیته مشترکی بین سازمان نظام پزشکی، وزارت رفاه و وزارت بهداشت برگزار شد که کار کارشناسی دقیق روی تعرفه‌ها انجام گرفت و توافق خوبی حاصل شد. صدر با بیان اینکه تعرفه‌ های دولتی و خصوصی بر اساس نرخ تورم تعیین شده اند، در پاسخ به این سئوال که گفته می‌شود برخی پزشکان بدون اعلام تعرفه های جدید نسبت به افزایش خودسرانه ویزیت اقدام کرده‌اند، گفت: این تعرفه‌ها باید تصویب شود و سپس پزشکان ویزیت را افزایش دهند. رئیس کل سازمان نظام پزشکی ایران، مشکل حال حاضر حوزه سلامت کشور را کمبود تختهای ICU دانست که باید به اندازه نیاز هر شهر این تختها افزایش یابد.مهر

تاريخ : جمعه 1 بهمن1389 | 15:22 | نویسنده : محسن

سه ضد انعقاد اصلی که در ازمایشگاه مورد استفاده قرار میگرد عبارت است از :

  • EDTA
  • Tri sodium Citrate
  • Heparin 

EDTA | Ethylene diamine tetra acetic Acid

  • ساختمان EDTA

 

این ضد انعقاد به وسیله عمل جذب و جداسازی (Chelating) مانع روند ابشاری انعقاد می شود . EDTA بهترین نوع ضدانعقاد  برای مطالعه گسترش خون محیطی است و  برای تستهای انعقادی مصرف نمی شود چون  فاکتور 5 و8 در مقابل EDTA  نا پایدار است.EDTAنمک های سدیم یا پتاسیم از ضد انعقادهای مناسب برای آزمایشات روزمره خونشناسی  مانند HCT,RETIC,HGB,CBC,PLT می باشند .  

 

  • انواع EDTA

  EDTAبه صورت اسید آزاد به تنهایی بعنوان ضد انعقاد مصرف نمیگردد و بیشتر نمکهای آن مورد استفاده است  . EDTA به طور کلی سه نوع است :

 

EDTA دی سدیک به همراه دو ملکول آب |   EDTA-NA2,2H2O

  • به صورت پودر کریستال بدون بو میباشد.
  • حلالیت آن در حرارت 20 در سانتی گراد میباشد.

 

با دو مولکول آب دی پتاسیکEDTA  | EDTA-K2,2H2O

  • قابلیت حلالیت بیشتری داشته و به توصیه ICSH بهترین نوع EDTA است .

 

EDTA-K3  |  EDTA  تری پتاسیک

  •  بصورت مایع مصرف میشود به راحتی در آب حل میشود وغلظت 15 گرم درصد تهیه کرده به هر لوله حدود 054/0 سی سی که معادل 7میلی گرم پودر است برای 5 سی سی خون اضافه می کنیم .
  •  PH  آن بین 8-7 است.

 

  • نکات مهم در مورد EDTA
  1. زمان نگه داری نمونه در حرارت اتاق بیش  از 6 ساعت نباشد.
  2.  در دمای یخچال تا 24 ساعت مقادیر پارامترهای خونی PCV,WBC,RBC,PLT,MCV,HG ثابت است.
  3. MPV بیش از یک ساعت نباید از زمان نمونه گیری گذشته باشد.
  4. مقدار بیش از 2 میلی گرم   EDTA به ازا هر سی سی خون سبب کاهش قابل توجه هماتوکریت و در نتیجه افزایش MCHC  خواهد شد.
  5. افزایش میزان EDTA موجب افزایش کاذب واکنش های انعقادی شود.
  6. این ماده روی فاکتور 5 و8اثرات تخریبی داشته و از این رو ضد انعقاد سفارش شده برای آزمونهای انعقادی سیترات سدیم می باشد.
  7. پدیده اقماری شدن پلاکت ها منحصرا با ضد انعقاد EDTA گزارش شده .دراین پدیده پلاکت ها دور نوتروفیل ها و منو سیت ها بصورت اقماری ظاهر می شوند.این پدیده باعث میشود که شمارش پلاکت های بیمار بطور چشمگیری کاهش یابد.
  8. چنانچه خون دارایEDTA آلوده به انگل مالاریا باشدو به مدت طولانی بماند جهت تشخیص رنگدانه های آن مناسب نیستند.
  9. اگر خون در EDTAبیش از 6 ساعت بماند گلبولهای قرمز حالت کروی پیدا می کنند
  10. هسته لنفوسیتها و منوسیتها منشعب شده  بصورت برگ شبدری در آمده وبا واکوئلهای سیتوپلاسمی همراه می شوند. نوتروفیلها بصورت یک لوب ظاهر می شوند.
  11. نا کافی بودن EDTA باعث تجمع پلاکتی گشته و ایجاد لخته های ریز را در نمونه می نماید.
  12. اگر از ظروف Vacutainer  استفاده میکنید برچسب روی ظروف  موارد زیر را دارا باشند
  • ذکر نوع نمک  EDTAومقدار آن
  • مقدار  حجم خون مورد نیاز
  • تاریخ انقضا
  • وشرایط نگه داری

 

تری سدیم سیترات

تری سدیم سیترات با حذف کلسیم از ترکیب  پروترومبیناز واکنش تبدیل پروترومبین به ترومبین رامتوقف میکند.در نتیجه تبدیل فیبرینوژن به فیبرین مهار خواهد شد.این واکنش با افزودن کلسیم به خون برگشت پذیر است.رایج ترین شکل مصرف آن نمک تری سدیم با وزن مولکولی294 (با دو مولکول آب)است.ترکیب سدیم سیترات و اسید سیتریک راسیترات سدیم بافری می گویند.این نوع از نوع غیر بافری ارجحتر است.

تاکید بر اهمیت غلظت صحیح سیترات به دلیل مشاهده اختلاف نتایج بین دو علظت 3.2% و  3.8%  اسکولاریته 3.2 به اسمولاریته پلاسما نزدیک تر است. چون سیترات سدیم دارای غلظت کمتری است در مقادیر مختلف هماتوکریت نتایج آزمایش های انعقادی تغیرات کمتری نشان خواهد داد. سازندگان کیتهای PT میزان ISI را بر اساس 3.2 ارائه میدهند. بر اساس پیشنهاد NCCLS و ISTH غلظت مناسب 105-109یا به عبارتی 3.31-3.2 ( 3.2%)میباشد.

طرز تهیه سیترات

32گرم پودرتری سدیم سیترات با دو مولکول آب را در یک لیتر آب حل کرده به حجمهای 10 میلی لیتری تقسیم کنید سپس به مدت 15 دقیقه در 121 درجه اتو کلاو شود.این محلول در یخچال 4 درجه به مدت چندین ماه پایدار است و در صورت مشاهده کدورت و یا رشد کپک باید دور ریخته شود.

ضد انعقاد ها - سیترات

 

این ضد انعقادی را برای آزمایش های انعقادی باید به نسبت 1:9 (0.2سی سی خون و 1.8سی سی خون) به کار برد.برای برای اندازه گیری سرعت رسوب گلبول های قرمزٍٍESR) )از تری سدیم سیترات 0.2باید استفاده کرد .

 برای محاسبه میزان ضد انعقاد دو روش وجود دارد.ابتدا هماتوکریت بیمار را بر روی محور افقی یافته وسپس بر اساس حجم نهایی مورد نظر (حجم خون +حجم ضد انعقاد)منحنی 1 یا 2 یا 5 یا 10 را انتخاب کرده و خطی عمودی از از مقدار هماتوکریت بیمار تا منحنی فوق رسم کنید.واز روی منحنی عمودی مقدار ضد انعقاد را بیابید .

نمدار مربوط به ضد انعقاد سیترات و روش تهیه ان

 

روش دوم استفاده از فرمول است :

      • X=(100-PCV)/(595-PCV)

برای مثال اگر هماتوکریت بیمار 55 باشد

X=(100-55)/(595-55)=45/540=0.08

یعنی برای یک میلی لیتر خون ضد انعقاد باید 0.08می لیتر ضدانعقاد را به 0.92 می لیتر خون اضافه نمود

تاريخ : جمعه 29 مرداد1389 | 0:58 | نویسنده : محسن
من يك آزمايشگاهيم !!
چشماني دارم به تيزبيني عدسي 100! و نگاهي به معناي واقعي آنالايزر! من يك آزمايشگاهيم !
از زماني كه نامم در حیطه آزمايشگاهيان ثبت شد ، نيدل سرنگ اولين همراه كوچكم بود ، اما كم كم فهميدم كه اين دوست بلاي جان من است ! وقتي آموختم HIV ، HBs ، HCV و...در خون برخي بيمارانم كمين كرده و همانند برخي سروران مقامات بالا به انتظار مرگ من نشسته اند..! من يك آزمايشگاهيم !
اولين بار كه سمپلر را به دست گرفتم برق شادي حجم كردن سرم و مايعات در چشمانم درخشيد ، اما ندانستم كه اين آغازي بود براي حجم سنجي صبرم! وقتي حجم دستمزم مطابق وظايفم افزايش نيافت ...اكنون تنها 20 لاندا از ويال صبرم باقي مانده ! آري من ...
هنوز به ياد دارم وقتي در همهمه صداي سانتريفوژ و چرخش خيره كننده اش گم شده بودم ، ندانستم كه اين آغازيست براي رسوب و ركود ارزش والاي من ! آري من ...
آن زمان كه با اشتياق براي نخستين بار كليد سل كانتر را فشردم تا سلول هاي ويال CBC را كه در دستانم بود Count  كند، ندانستم كه روزي خون خودم با بي توجهي بالاسري هايم آسپيره خواهد شد و هيچكه شمارشي از وجودم پرينت داده نشد ....
اما من در تاريكي و بي رحمي زمانم ، با كورسويي از فانوس اميد ، به راه افتادم .. كارداني را به اميد پيشرفت و كارشناسي را به اميد ارتقاء گذراندم ...
اولين باند شارپي كه از الكتروفورز حاصل كردم ، همراه بود با اميد از درخشش حضورم درجامعه پزشكي .. اما من خواسته يا ناخواسته به عنوان Negative control اين سازمان بودم ...
چقدر از بيان يك نتيجه PCR ، Result : Positive به خود مي باليدم ، چقدر از گزارش لنف آتي پيك ، آنيزوسيتوزيس ، و... خشنود بودم ، اما ندانستك كه مرفولوژي : هايپوكروميا (++++) تقدير من است !!
اما اي سروران عاليقدر ! دردهاي من بسيار است . گرچه سنجش ارزش من با هيچ آنالايزري امكان پذير نيست ! من سل كانتر يا اتوآنالايزر نيستم ! من انساني هستم در رداي سپيد خدمت به هم نوعانم ! با صفاي دل و صدق درون ! من و برخي دوستانم حتي در دستگاه رسمي شما نيز جايي نداريم و دور از ديگر همسنگرانمان در فاصله اي نه چندان دور به نام " آزمايشگاه خصوصي " روزگار مي گذرانيم ... با كمترين مزايا و بيشترين فاصله از جايگاه واقعيمان ..!
پس مرا باور كنيد كه چه بخواهيد چه نخواهيد من عضوي هستم از تنديس تنومند وزارت بهداشت ! همكاري هستم براي پزشك ، پرستار ، ماما و...!
من هم در اين سازمان چشمي هستم براي شما

آري من يك آزمايشگاهيم !!


با تشکر از همکار محترم  خانم  نجمه آهنگری دانشجوی کارشناسی علوم آزمایشگاهی

منبع : جامعه کارکنان علوم آزمایشگاهی استان خراسان رضوی



سرکار خانم دکتر مرضیه وحید دستجردی
مقام محترم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

با سلام و احترام
پیرو نامه شماره 3483/پ/88 مورخ 13/11/88 در خصوص برقراری مجدد دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی مختص فارغ التحصیلان PhD علوم پایه به استحضار میرساند، از آنجا که علیرغم توضیحات این انجمن که با حسن نیت و احترام به آموزش پزشکی و قدر و منزلت متقاضیان دوره مذکور خدمت سرکار معروض گردید کماکان با استناد به تبصره 2 ماده 6 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی ... و اصلاحیه مصوب 23/1/67 مجلس شورای اسلامی با توجه به نتایج حاصله از برگزاری این دوره در سنوات گذشته و توقف آن توسط وزارتخانه متبوع، راه اندازی مجدد آن را مورد سوال قرار داده و عدم موفقیت آنرا یادآوری می کند.
با توجه به پیشرفتهای حاصله در طب و جایگاه آزمایشگاه کلینیکال در ارائه بیشترین یافته های قابل استناد در تشخیص و کنترل بیماریها، جنبه کلینیکال آزمایشگاه غیر قابل انکار است و ورود افراد غیر پزشک را نه به عنوان همکار بلکه به عنوان مسئول قانونی آزمایشگاه موجب اختلالات جبران ناپذیری در اصول علمی تشخیص و کنترل بیماری ها می داند.
انجمن آسیب شناسی ایران به نمایندگی از طرف دستیاران پاتولوژی و بیش از 1400 متخصص پاتولوژی سراسر کشور مجدانه از آن مقام محترم تقاضا دارد که نسبت به تشکیل یک کمیته تخصصی متشکل از اساتید بالینی به عنوان دریافت کنندکان خدمات آزمایشگاهی اقدام فرمایند تا به این سوال پاسخ دهند که آیا تایید و تفسیر جواب آزمایشگاهی توسط غیر پزشک قابل قبول است یا خیر؟


دکتر بهروز شفقی

رئیس انجمن آسیب شناسی ایران


؟؟؟!!!!!!




تاريخ : چهارشنبه 23 تیر1389 | 20:24 | نویسنده : محسن


تاريخ : جمعه 17 اردیبهشت1389 | 19:17 | نویسنده : محسن
ویروس سرماخوردگی

ادامه  عروسکها در ادامه مطلب



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 17 اردیبهشت1389 | 13:56 | نویسنده : محسن

آنتی بیوگرام و آنتی بیوتیک اریترومایسن ، پنی سیلین ، سولفونامید ، تتراسایکلین ، ونکومایسین و .... جز دسته ای بزرگ از ترکیبات شیمیایی هستند که باعث متوقف کردن رشد باکتریها (باکتریواستاتیک) و یا از بین بردن باکتری ها (باکتریوسیدال) در یک دوز پایین می شوند . در علم میکروب شناسی به این دسته از دارو ها که بروی باکتری ها اثر می گذارند آنتی بیوتیک می گویند . هر دسته از انتی بوتیک ها بر روی باکتری خاصی تاثیر دارد و این دارو ها بر روی ویروس و یا سایر میکروارگانیسم ها تاثیری نخواهند داشت . با این حرفا ،  این سوال در ذهن ایجاد می شود که ما از کجا بدانیم چه آنتی بیوتیکی بر روی چه باکتری هایی موثر است ؟ جواب سوال ما تست آنتی بیوگرام است که به صورت روتین در آزمایشگاه های میکروبیولوژِی انجام می گیرد . این تست به ما نشان می دهد که کدام یک از آنتی بیوتیک ها بر روی میکروب ما موثر است . همانطور که می دانید نمونه های گرفته شده برای بخش میکروبیولوژِی متفاوت هستند . اما نمونه ها هر چی که باشند (خون ، مایع مغزی-نخائی ، مدفوع ، ادرار ، خلط و..) در آخر  معمولا آنتی بیوگرام می شوند تا داروی موثر تجویز شود . در واقع باید بگوئیم که در عفونت های میکروبی آزمایشگاه دارو را تجویز می کند نه پزشک ...

 خلاصه ای از پروسه آنتی بیوگرام دیسک دیفیوژن

بعد از کشت نمونه دریافتی در محیط کشت مناسب ، اگر شرایط مناسب باشد و باکتری در نمونه ما باشد ، باکتری موجود در نمونه رشد خواهد کرد . بعد از رشد باکتری ، از ان لام (مقداری نمونه + سرم فیزیولوژِی) تهیه می کنیم و رنگ آمیزی گرم انجام می دهیم . اگر باکتری ایزوله ما ، جز باکتری های پاتوژن باشد ، باید تست آنتی بیوگرام را انجام دهیم . مقداری از نمونه را برداشته و  در محیط کشت آنتی بیوگرام کشت می دهیم ، سپس دیسک های آنتی بیوگرامی را روی محیط کشت گذاشته و جواب را بعد از ۲۴ ساعت برسی کرده و نتایج را گزارش می کنیم .

  • بعد از معرفی ابتدایی آنتی بیوگرام ، وارد بحث تخصصی آزمایشگاهی می شویم .

اصول آنتی بیوگرام

اصول آنتی بیوگرام بر پایه دو اصطلاح میکروب شناسی است یعنی :

  • Minimum Inihibitory Concentration (MIC)
  • Minimum Bactericidal Concentration (MBC )

منظور از MIC ، غلظتي از يك آنتي بيوتيك است كه مي تواند رشد باكتري را در شرايط آزمايشگاهي مهار كند. و منظور از MBC ، حداقل غلظتي از دارو است كه باكتري را از بين مي برد. در اغاز باید بگم که باید آزمایش کننده چهار اصل زیر را قبل از آغاز آنتی بیوگرام مشخص کند :

  • Which organisms to test?کدام ارگانیسم برای تست                                                        
  •  
  • What methods to use?کدام روش تست                                                               
  •  
  • What antibiotics to test?کدام آنتی بوتیک  
  •  
  • How to report results? چگونگی گزارش نتایج

روش های مختلف انجام تست تعیین حساسیت داروئی

  • Disk diffusion (Kirby Bauer)
  • Broth micro-dilution MIC (NCCLS متد رفرنس)
  • Etest

وسائل و موارد مورد نیاز برای تست انتی بیوگرام "دیسک دیفیوژن"

  1. محیط کشت که آنتی بیوگرام بر روی آن انجام می شود که "آگار مولر هینتون" می باشد .
  2. لوله حاوی نیم مک فارلند .
  3. لوله حاوی یک سی سی سرم فیزیولوژِی استریل
  4. دیسک های انتی بیوگرام
  5. باکتری خالص در محیط کشت مناسب
  6. سواب ، انس ، شعله ، هود ، چراغ
  • محیط نیم مک فارلند

محیط نیم مک فارلند محیطی در تست آنتی بیوگرام است که میزان کدر بودن نمونه خود را با ان مقایسه می کنیم . این محیط حاوی ۱.۵*۱۰۸ باکتری است . نحوه تهیه این محیط در آزمایشگاه به شرح زیر است :

روش تهیه محیط نیم مک فارلند

این محیط به مدت ۶ ماه در تاریکی و در ظرف در بسته که به وسیله اتش بسته شده است می تواند مورد استفاده قرار گیرد . اما با این اوصاف ، اگر در هر زمان رسوبی در لوله مشاهده شد ، محیط غیر قابل استفاده خواهد بود . زمانی که می خواهیم از این محیط استفاده کنیم باید انرا به خوبی حل بزنیم و جهت مقايسه كدورت لوله كشت با لوله مك فارلند، استفاده از يك زمينه سفيد با خطوط سياه و نور كافي توصيه مي‌شود این اقدام بويژه جهت باكتريهايي مثل هموفيلوس، گنوكك و پنوموكك كه در محيط آبگوشت به خوبي رشد نمي‌كنند توصيه مي‌شود.

  • روش کار

روش های مختلفی برای تعیین حساسیت باکتری ها به انتی بیوتیک ها وجود دارد اما من در این قسمت تست روتین و ساده دیسک دیفیوژن (Disk diffusion ) را معرفی می کنم .

بعد از ایزوله کردن باکتری ، مقداری از کلونی باکتری را به وسیله انس (نه لوپ) برداشته و در سرم فیزیولوژی استریل حل می کنیم . باید در نظر داشت که چون ، در تست آنتی بیوگرام میزان کدر بودن برای ما خیلی مهم است ، بنابراین در انتخاب مقدار نمونه باید دقت کنیم تا نمونه را بیشتر یا کمتر از نیم مک فارلند برنداریم . اگر میزان کدورت کمتر از نیم مکفارلند باشد ، مقداری دیگر از نمونه را در سرم فیزیولوژی استریل حل می کنیم و یا اگر میزان کدر بودن ، بیشتر از نیم مک فارلند باشد در این صورت باید مقداری سرم فیزیولوژی استریل اضافه کرد تا به کدورت مناسب و برابر با نیم مک فارلند برسیم . بعد از تهیه محلول هموژن خود ، با سواب استریل محلول را به هم زده و بعد از آبکشی کردن سواب ، (برای آب کشی ، سواب را با قدرت به دیواره لوله تکیه داده و فشار دهید تا آب آن گرفته شود .) آن را به محیط کشت مولر هینتون انتقال می دهیم و به طور کامل به وسیله سواب ، محیط کشت را به صورت چمنی کشت می دهیم به طوری که هیچ محلی در محیط از قلم نیافتد  . بعد از کشت ، دیسک های انتی بیوگرام که قبل از نیم ساعت از تست ، بیرون یخچال قرار داده شده اند را انتخاب و بر روی محیط کشت انتقال می دهیم . باید ذکر کنم که نحوه قرار دادن دیسک ها در محیط کشت مولر هینتون ، به صورت دایره ای  است و فاصله این دیسک ها از هم دیگر حدود 12 میلیمتر باشد و باید از دیواره هم فاصله داشته باشند . در ضمن فاصله این دیسک ها را می توان با توجه به تجربه خود کم و یا زیاد کنیم . دیسک های مورد استفاده هم باید با نوع باکتری ایزوله شده ما مناسب باشد مثلا هیچ وقت برای باکتری گرم منفی ، پنی سیلین قرار نمی دهیم چون نسبت به آن مقاوم هستند و یا اینکه آنتی بیوتیک کلروامفینیکل را برای کشت ادرار قرار نمی دهیم چون این انتی بیوتیک نمی تواند وارد مجاری ادراری شود و... بعد از قرار دادن دیسک ها ، در پلیت را بسته و به مدت 24 ساعت آنها را در دمای 37 درجه سانتیگراد ، انکوبه می کنیم (لازم به ذکر است که بنابه به تحقیقات تازه محقین ، دمای انکوبه برای آنتی بیوگرام به ۳۵ درجه کاهش یافته است و مدت زمان آن هم به ۱۶ تا ۱۸ ساعت کاهش یافته است ) . بعد از 24 ساعت پلیت را زیر چراغ برسی می کنیم  .آنگاه مي‌بايد قطر هاله عدم رشد را با خط‌كش اندازه گيري کرد و با توجه به جدول همراه دیسک ها ، گزارش تست انتی بیوگرام خود را برای هر یک از انتی بیوتیک ها ، به صورت حساس (Susceptible ) ، مقاوم (Resistant) و یا نیمه حساس (Intermediate) گزارش می شود .

نحوه خواندن و گزارش کردن

بعد از انکوبه ، محیط ما باید به صورت زیر باشد :

آنتی 
بیوگرام

همان طور که مشاهده می کنید در اطراف برخی از دیسک ها هاله روش وجود دارد که این نشان دهنده حساس بودن ان بکتری به ان دیسک است و باید حساس گزارش شود . همچنین در اطراف بعضی از دیسکها هیچ گونه هاله ای نیست در این حالت این باکتری را باید نسبت به ان دیسک مقاوم گزارش داد . اگر طبق جدول خود هیچ یک از حالات فوق مشاهده نشود در اینصورت نیمه حساس را گزارش می کنیم .

و چند نکته مهم  :

  • در اندازه گیری از خط کش معمولی و یا ویژه این کار استفاده کنید .
  • همیشه امتداد خط کش باید از وسط دیسک عبور کند .
  • همیشه قطر اندازه گیری می شود .
  • باید در تست انتی بیوگرام ، نگاه بدبینانه ای داشت . یعنی اینکه کوتاهترین مسیر را برای تعیین حساسیت انتخاب می کنیم .
  • اگر در اطراف دیسک خط هایی کشیده شده باشد در این صورت باید از اخرین خطی که بعد از ان دیگر کلونی نیست تعیین حساسیت کرد.
  • اگر در اطراف دیسک حتی یک کلونی هم باشد باید از همان جا تا دیسک را اندازه گیری کرد نه کل هاله را .
  • همیشه به محل هاله دقت کنید بازم می گم همیشه و کوتاهترین مسیر ار انتخا کنید .
  • دیسک ها و هاله ها را در زیر نور برسی کنید .

 محيط كشت در آنتي بيوگرام

محيط مورد استفاده در روش دیسکی مولرهينتون است كه بايد pH آن بين 4/7-2/7 تنظیم شده باشد .
و در پليت به قطر 100 ميلي متر حدود 30-25 ميلي ليتر محيط مولر هینتون میریزیم و قطر مورد نظر حاصل مي‌گردد. جهت اجتناب از خشك شدن سطح محيط بايد پليتها را در كيسه‌هاي پلاستيكي نگهداري نمود.پس از تلقيح محيط آنتي بيوگرام در فاصله حداكثر 15 دقيقه مي‌بايد ديسكهاي آنتي بيوتيك را در سطح آگار با فاصله مناسب از يكديگر  قرار داد.سپس به مدت 18-16 ساعت در انكوباتور 35 درجه سانتي‌گرام نگهداري نمود. روشهای اصلاح شده در باکتریهای سخت رشد نیز یکی دیگر از روش ها است در بعضی از باکتریهای سخت رشد از محیط های کشت اختصاصی استفاده می شود مانند : محیط کشت HTM در هموفیلوس ها .
 
نکات بسیار مهم در آنتی بیوگرام
  • تست همیشه در زیر هود و در کنار شعله انجام شود .
  • باکتری ایزوله شده باید ، خالص رشد کرده باشد .
  • در زمان برداشت نمونه باید سعی شود که از یک کلونی برداشت شود .
  • قبل از انتقال سواب به محیط کشت مولر هینتون ، محیط کشت را از عدم رشد کلونی های باکتری در محیط کشت مولر هینتون برسی کنیم . اگر کلونی در محیط کشت دیده شد ، محیط را عوض می کنیم .
  • همیشه به وسیله انس نموه را برداشته و سپس به لوله حاوی سرم فیزیولوژی استریل اضافه کنید .
  • برای اینکه به کدروت مورد نظر نیم مک فارلند دست یابید ، از مقادیر کم کلنی شروع کنید و یا کلونی را ابتدا به دیواره لوله انتقال دهید و سپس کم کم کلونی را به محیط آبگوشت اضافه کنید تا به کدورت مورد نظر دست یابید .
  • همیشه بعد از باز کردن در لوله و بعد از بستن ان ، سر لوله را در معرض شعله قرار دهید .
  • اگر پنبه سر لوله ها ، به سطح هود افتاد باید آنها را دور انداخت .
  • اگر سوآب را به خوبی آب گیری نکنیم در این صورت به علت تبخیر مایع بالایی در انکوباسیون ممکن است رطوبت در سر طرف مولر هینتون قرار گیرید .
  • همیشه بعد از اینکه محیط کشت را با سواب کشت چمنی دادیم ، سواب را به ظرف حاوی مواد ضد عفونی یا استریل کننده انتقال دهیم .
  • اگر نمونه مورد نظر ما مشکوک به سودوموناس است (بوی شبیه گل یاس) در این صورت سواب را ایتدا در روی ضعله قرار دهید و سپس به محیط ضد عفونی کننده انتقال دهید .
  • هیچ وقت سواب را به دور محیط کشت حرکت ندهید .
  • همیشه قبل از باز کردن محیط کشت ، سر پلیت را با ضعله ضد عفونی کنید .
  • برای راحتی کار ، ایتدا دیسک ها را بر روی پلیت تعیین مکان کنید و سپس به محیط اضافه کنید .
  • تا زمانی که دیسک ها را در روی محیط مولر هینتون ، فشار نداده اید می توانید جای انها را تغییر دهید . اما بعد از فشار هیچ وقت نباید آنها را تغییر داد .
  • همیشه دیسک ها را از بالا توسط یک گیره به محیط اضافه کنید .
  • فبل از گذاشتن دیسک سعی شود که هر دو طرف را برسی کنید تا اگر دیسک حاوی نام نباشد ، از به کار گیری ان خودداری کنید .
 
خطا های تست انتی بیوگرام
  • اگر بیشتر از یک کلونی برداشت شود ، نتیجه تست ما کلا اشتباه خواهد بود . چون در این صورت با تست آنتی بیوگرام ، چند کلونی را از نظر حساسیت برسی کردیم که ممکن است یک کلنی حساس باشد و دیگری نه . پس دقت شود .
  • اگر محیط کشت ما بعد از انکوبه ، به صورت خط خطی باشد نشان دهنده این است که مقدار کلونی ماکمتر از نیم مک فارلند بود .
  • اگر در دور تمام دیسک ها هاله تشکیل شد و یا در اطراف هیچ یک از دیسک ها هاله ای تشکیل نشد برای برسی نتایج باید تست را تجدید کرد .
  • اگر PH محیط مولر هینتون مناسب نباشد نتایج ما اشتباه خواهد بود .
  • نگه داری غلط دیسک ها و استفاده از محیط های تاریخ گذشته موجب خطا می شود .
  • تهیه اشتباه محیط نیم مک فارلند هم میتواند باعث اشتباه شود .
  • تأخير زياد بين استاندارد كردن كدورت كشت و تلقيح پليت
  •   همراه بودن سواب با مقدار زيادي مايع آبگوشت به هنگام تلقيح محيط آنتي بيوگرام (نگرفتن مايع اضافي با جدار لوله)


  • دیسک های مورد استفاده در آنتی بیوگرام

همان طور که در بالا هم گفتم ، باید از دیسک های مناسب باکتری ایزوله شده استفاده کرد . انتخاب نوع دیسک ها بسیار مهم است چون از یک طرف باید قضیه مقاوت داروئی را در نظر بگیریم و از طرف دیگر باید سلامت فرد را هم در نظر بگیریم برای نمونه :

بسیاری از باکتری ها کم کم به آنتی بیوتیک ها مخلفت مقاوم می شوند که این می تواند عمر آنتی بوتیک ها را کم کم به سوی افول هدایت کند .

و یا اینکه مصرف خود سر و یا اضافی که حاصل اشتباه فردی و یا اشتباه تکنیکی در تست انتی بیوگرام است می تواند عوارض گوناگونی داشته باشد . مثلا استفاده زیاد از سولفونامید ها باعث بیماری های عصب شنوایی و یا بیماری های کلیوی خواهد شد و یا اینکه مصرف زیاد پنی سیلین باعث تروبوسایتوپنی و مصرف زیاد تتراسایکلین باعث گرانولوسیتوپنی خواهد شد .

  • نگهداری دیسک ها : دیسک ها باید در یخچال و یا در فریز نگه داری شوند . اگر دیسک ها به صورت STOCK هستند در دمای فریز باید نگه داری شوند اما دیسک ها به صورت روتین تا یک ماه در دمای یخچال نگه داری می شوند .
  • کنترل کیفی :  به كمك سوشهاي استاندارد و با مراجعه به جدول مربوطه مي‌بايست نسبت به كنترل كيفي روند آنتي بيوگرام اقدام نمود.

چند نکته :

اگر باکتری ایزوله شده کوکسی گرم مثبت مانند استافیلوکوک طلائی (اورئوس) باشد در این صورت دو دیسک کلیندامایسن و اریترومایسن را در کنار هم و مقداری نزدیک تر قرار می دهیم . چون کلیندمایسن باعث می شود تا ژن القا کننده در اریترومایسن فعال شود . در واقع دیسک کلیندمایسن فعال کننده ژن خاموش اریترومایسن است .

  • آمینوگلیکوزید ها بر روی باکتری های بی هوازی تاثیر می گذارند .
  • کلروامفینیکل در نمونه ادراری استفاده نمی شود چون وارد ادرار نمی شود .
  • ونکومایسن ، اریترومایسن ، کلیندمایسن ، پنی سیلین و چند تا دیگه بر روی باکتری های گرم مثبت تاثیر می ذارند .
  •  دیسک ایمیپنم هم برروی گرم مثبت و هم بر روی گرم منفی تاثیر دارد ولی باید در عفونت های شدیدی استفاده شد تا مقاومت ایجاد نشود .
  • سفالکسین که بر روی گرم مثبت و منفی تاثیر دارد به صورت خوراکی است .
  • تتراسایکلین آنتی بوتیک وسیع الطیفی است و معمولا به صورت موضعی استفاده می شود .

در اخر هم باید ذکر کنم که دیسک ها را بر اساس نوع بیمارستان و یا نوع محل تست می توان تغییر داد و یا مکان و فاصله انها را هم تغییر داد و این که بسیاری از مراحل تست به صورت عالی انجام گیرند باید تجربه کافی داشت و همیشه سعی کنید که به بهترین نحو کار خود را انجام دهید .



تاريخ : پنجشنبه 16 اردیبهشت1389 | 22:3 | نویسنده : محسن
هلیکو باکتر پیلوری از خانواده کمپیلو باکتریاسه است.  باکتری گرم منفی، مارپیچی شکل،میکرو آئروفیل است که در دستگاه گوارش و در آنتروم معده جایگزین شده و با فعالیت اوره آزی شدیدی که دارد قادر است اسیدیته معده را که در حالت عادی ۲ است به ۷-۶ رسانده و در نتیجه علی رغم حساس بودن به محیط اسیدی در محیط معده قادر به رشد و زندگی است و در واقع تنها باکتری که میتواند در مقابل شیره معده مقاومت  و رشد کند هلیکو باکتر است و از آنجا که موکوس معده ضحیم است سلولهای سیستم ایمنی به این ناحیه دسترسی نداشته ولی به دنبال نازک شدن موکوس معده گلبولها وارد موکوس شده ولی قادر به خروج نیستند بنابراین به دلیل درگیری گلبولهای سفید با هلیکو باکتر آنتی بادی های موجود در سرم خون از کلاس IgA,IgG بالا میرود. دیده شده که بیماریهایی مثل اولسر معده و دئودنوم و همچنین سرطان معده در ارتباط با این باکتری است به طوریکه حدود ۹۰٪ از موارد زخم معده در ارتباط با این باکتری گزارش شده است که این اغلب به دلیل التهاب ایجاد شده در آستر مخاطی معده است. آلودگی با این باکتری شیوع بالایی دارد و به ویژّ در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه این آلودگی تا ۹۰٪ دیده شده است. این باکتری مخزن حیوانی نداشته و تنها راه انتقال آن انسان به انسان و از طریق مدفوعی-دهانی است.

در سال ۱۹۹۴ سازمان بین المللی تحقیقات سرطان بر اساس ارتباط دیده شده بین آدنو کارسینومای معده و هلیکو باکتر این باکتری را به عنوان کارسینوژن گروه ۱ معرفی کردند؛ همچنین ارتباط بین این باکتری با لیمفوم معده(در MALT) دیده شده است.

علایم احتمالی حضور هلیکوباکترپیلوریسوء هاضمه / سوزش سر دل / نفخ / حالت تهوع / التهاب معده / بروز زخم اثنی عشر /

درد در ناحیه بالای شکم که یک ساعت یا بیشتر بعد از صرف غذا مشاهده میشود.

نشانه های مذکور توسط مصرف آنتی اسیدها یا شیر و یا داروهای کاهنده اسیدیته معده کاهش می یابند.

تشخیص آزمایشگاهی:

در تشخیص این باکتری از روشهای تهاجمی و غیر تهاجمی میتوان استفاده کرد. اندوسکوپی از جمله روشهای تهاجمی است ؛ در این روش ابتدا به وسیله اندوسکوپ بیوپسی معده به دست آمده و سپس به وسیله روشهایی مثل کشت در محیط های خاص مثل اسکایرو، تست اوره آز و هیستولوژی به بررسی این باکتری میپردازند.

روشهای غیر تهاجمی به روشهای تهاجمی ارجحیت دارند؛ از جمله این روشها انجام تستهای سرولوژی به روش الایزا به منظور بررسی آنتی بادی هایی ازکلاس IgGو IgA ضد هلیکو باکتر است حساسیت این روش بین ۱۰۰-۹۸٪ است که در این روشها معمولا تیتر زیر ۲۰/۱ منفی ، تیتر بین ۳۰/۱-۲۰/۱ مشکوک وتیتر بالای ۳۰/۱ مثبت در نظر گرفته میشود.  تست سرولوژی مدفوعجزء آزمایشهای ایمنی آنزیمی می باشد  که با توجه به بررسی مدفوع بیمار میتوان به حضور یا عدم حضور هلیکوباکترپی برد.استفاده از لانزوپرازول و بیسموت می تواند نتیجه غلط به ما بدهد. در واقع 4 تا 6 هفته بعد از اتمام دوره درمان این آزمایش قابل انجام است. رانیتیدین بر روی جواب آزمایش بی تاثیر است. خونریزی معده و روده به سبب خون آلود بودن مدفوع باعث بروز جوابهای نادرست گردید.

درمان:

برای درمان میتوان از آنتی بیوتیکهایی مثل تترا سایکلین ، مترونیدازول، کلارینترومایسین و آموکسی سیلین در یک دوره 14 روزه و همراه با ترکیبات آنتی اسید استفاده کرد .



تاريخ : پنجشنبه 16 اردیبهشت1389 | 22:2 | نویسنده : محسن
- عفونت پيشابراه (Urethritis): بيماران مبتلا معمولا با علائم
سوزش ادراري و تكرر ادراري مراجعه ميكنند. عفونت پيشابراه يك عفونت شايعي است و بدليل اينكه كلاميديا تراكوماتيس، نايسريا گنوره و تريكوموناس واژيناليس ازعلل شايع اورتريت ميباشند ميتوان آنرا يك نوع بيماري منتقله از راه جنسي نيز تلقي كرد(4).

2- عفونت مثانه (Cystits) : علايم آن بصورت سوزش ادرار، تكرر و احساس شديد دفع ادرار ميباشد.اغلب اين بيماران درد و حساسيتي در نواحي زير ناف احساس ميكنند. گاهي ادرار بيماران كاملا خوني ميشود.

3- عفونت كليه (Pyelonephritis): التهاب وعفونت پارانشيم، كاليس ولگنچه كليه ميباشندكه اغلب منشاء باكتريايي دارد. بيماران با علايم تب، لرز، استفراغ و درد پهلوها مراجعه ميكنند. گاهي نيز با سوزش و تكرر ادرار همراه است 40% بيماران مبتلا به پيلونفريت حاد دچار باكتريمي ميگردند.

4- سندرم اورترال حاد(Acute urethral syndrome ) :

در زنان جوان و فعال از نظر جنسي شايعتر بوده و با سوزش
وتكررادرارهمراه است وكشت ادرارحاوي كمتر از *CFU/mL10
5 ارگانيسم ميباشد. معمولا" 90% اين بيماران پيوري دارند.

روش هاي جمع آوري ادرار جهت كشت :

1) نمونه مياني ادرار: يك روش غير تهاجمي است كه براي حصول نتايج مطلوب خصوصاً در خانم ها نيازمند آموزش دقيق است. آموزش ها بويژه ازطريق تصاويرنصب شده موثرتر ميباشند. وسايل لازم عبارتندازظروف استريل،گاز يا پنبه استريل، صابون مايع و آب ولرم . ابتدا بيمار دست ها را با آب و صابون شسته و خشك مينمايد . نواحي اطراف پيشابراه (چين هاي لبي، وولوا وگلانز) راباصابون (دترژنت ضعيف ) تميز كرده و سپس با آب ولرم بخوبي شستشو ميدهد.بلافاصله با گاز يا پنبه استريل محل
مورد نظررا خشك ميكند. چين هاي لبي و يا گلانز ( در صورت ختنه نشدن ) را باز كرده و شروع به ادراركردن مينمايد. قسمت اول ادرار را دور ريخته و قسمت مياني ادرار را داخل ليوان استريل جمع آوري ميكند سپس درب ظرف را بسته و به آزمايشگاه تحويل

ميدهد. از ماده ضد عفوني كننده (آنتي سپتيك ) هرگز استفاده نگردد و ناحيه تميز شده اطراف پيشابراه و همچنين داخل ظرف استريل ادرار نبايد لمس گردد. در صورت ناتواني بيماران بالغ و يا
نوزادان و كودكان در تهيه نمونه مياني ادرار، كليه مراحل ذكر شده با كمك پرستار و مادر كودك انجام ميگيرد(5).

2) آسپيراسيون سوپراپوبيك (فوق عانه):

كمترين ميزان آلودگي را داشته و به خصوص در كودكان ، نوزادان نارس و زنان حامله كاربرد دارد . شرط اصلي براي انجام آن پر بودن مثانه است. ابتدا پوست در بالاي عانه ضد عفوني ميشود و سرنگ وارد مثانه شده و ادرار آسپيره ميگردد (شکل2).

3) افراديكه كاتتر(سوند) ادراري ثابت دارند :

هرساله به تعداد افراديكه نياز به سوند ادراري ثابت دارند، افزوده
ميشود.بيماران درنهايت دچارباكتريوري شده و مستعد عفونت هاي
وخيم ميگردند. در اين روش ابتدا پرسنل درماني دستكش استريلي بدست كرده و لوله كاتتر را كلامپ ميكنند . ديواره كاتتر با اتانول 70% استريل شده و با كمك سرنگي ، ادرار آسپيره ميشود(3) . نمونه ادرار داخل كيسه جهت بررسي ميكروب شناسي مناسب نيست زيرا احتمال آلودگي وجود دارد ( شکل3) .

شکل( 2 ) آسپیراسیون سوپراپوبیک

شکل(3 )نمونه گیری از سوند ادراری

4) روش كيسه (urine bag):

اين روش بيشتر در كودكان كاربرد دارد. پرينه و اطراف پيشابراه را با آب و صابون تميز و بلافاصله آنرا خشك كرده و كيسه پلاستيكي استريلي را به ناحيه پرينه مي چسبانند. به محض ادرار كردن كيسه ادرار برداشته ميشود. اگر بيمار پس از 20 دقيقه ادارار نكرد، كيسه برداشته شده و پرينه دوباره با روش ياد شده پاك ميگردد . توصيه ميشود از كيسه ادرار جديدي استفاده گردد. بهتر است كودك در وضعيت ايستاده قرار گيرد تا احتمال تماس ادرار با واژن كم شود. اگر دقت شود ميتوان با اين روش نمونه قابل قبولي بدست آورد اما متاسفانه احتمال آلودگي وجود دارد و در حدود 10% نمونه هاي ادرار اطفال سالمي كه با اين روش تهيه ميشود حدود CFU/mL50000 باكتري دارد. در واقع نتيجه منفي كشت در اين روش ارزشمند تر از نتيجه مثبت آن است. در صورت مثبت شدن كشت بايستي با روش جمع آوري ديگري تكرار شود ( مانند كاتتريزاسيون و سوپراپوبيك )(1) .

5) كاتتريزاسيون مستقيم پيشابراه :

پوشيدن دستكش استريل ولوبريكيت كردن(با استفاده ازژل )كاتتر الزامي است. ابتدا ناحيه پرينه و پيشابراه با بتادين تميز شده و يك كاتتر ادراري با اندازه مناسب وارد مجراي پیشابراه ميگردد. چند قطره اول ادرار دور ريخته شده و بقيه ادرار در ظرف استريل مناسب جمع آوري ميشود. نتيجه كشت كمي ، زماني مثبت گزارش خواهد شد كه كه تعداد كلني بالاي 50000 باشد. اين روش اغلب در اطفال و قبل از شروع مصرف آنتي بيوتيك و همچنين زماني كه مقدار ادرار اندكي در مثانه باشد بكار ميرود (2و4) .

6)روش نمونه گيري خاص:

براي شناسايي لپتوسپيرا در 3-2 هفته اول عفونت ميتوان ادرار را در عرض كمتر از 15 دقيقه پس از نمونه برداري، با ميكروسكوپ زمينه تاريك مورد بررسي قرار داد. در مورد شيستوزوما هماتوبيوم (Schistosoma haematobium) ميتوان چند قطره آخر ادرار صبحگاهي را كه پس از ورزش بدست آمده است، انتخاب كرد. براي شناسايي ميكوباكتريوم توبركلوزيس سه نمونه ادرار مياني صبحگاهي در سه روز پياپي لازم است(1و5) .

انتقال نمونه :

از آنجائيكه ادرار محيط مناسبي براي رشد باكتريهاست و همچنين با توجه به انجام كشت كمي ادرار، بايستي تمامي نمونه هاي ادرار ارسال شده به آزمايشگاه در عرض 2 ساعت كشت داده شوند و اگر امكان كشت نبود بايد نمونه هاي ادرار در يخچال ◦c 4 نگهداري شوند. زمان نگهداري در يخچال نبايد بيش از 24 ساعت بوده و نمونه هاي ادرار پس از 48 ساعت فاقد ارزش كشت ميباشند. نمونه ادرار صبحگاهي براي كشت مناسب است و از بيمار خواسته ميشود كه شب هنگام ادرار نكند.درصورتيكه اخذ ادرار صبحگاهي امكانپذير نباشد، بهتر است نمونه گيري پس از 2 ساعت از آخرين دفع ادرار صورت گيرد. تعدادي مواد محافظت كننده (مانند اسيد بوريك، گليسرول، سديم فورمات ) وجود دارد كه ميتواند باكتري هاي موجود در ادرار را ( بدون نياز به يخچال ) تا يك شبانه روز حفظ كند. كيت هاي حاوي مواد محافظت كننده ادرار ساخته شده اند ولي هيچ ارجحيت خاصي نسبت به نگهداري در يخچال ندارند(4و5).

روشهاي غربالگري( Screening Procedures )

حدود60 تا 70 درصد از نمونه هاي ادراري ارسال شده به آزمايشگاه فاقد عوامل اتيولوژيك بوده و يا آلوده ميباشند (1 ). براي تعيين سريع UTI‌، انواع مختلفي از روشهاي غربالگري وجود دارد كه براي تشخيص سريع ، بدون نياز به كشت ميتوان از آنها استفاده نمود. متداولترين روش هاي غربالگري عبارتند از :

1- رنگ آميزي گرم : رنگ آميزي گرم ،آسانترين، ارزا نترين و

احتمالاً حساسترين و قابل اعتماد ترين روش غربالگري جهت شناسايي نمونه هاي ادرار حاوي CFU/mL 105 ميكرو ارگانيسم مي باشند.

در اين روش ، ابتدا ادرار سانتريفوژ نشده را بخوبي بهم زده ، سپس يك قطره از آن راروي لام تميز قرار داده و در مجاورت هوا
خشك ميكنند. بعد از ثابت كردن گسترش آنرا با روش گرم رنگ آميزي نموده و با بزرگنمايي 1000
حداقل 20 ميدان ميكروسكوپي
را جهت مشاهده ميكرو ارگانيسم ها ، لكوسيت هاي پلي مورفو نوكلوئر و سلولهاي اپي تليال بررسي ميكنند. وجود يك باكتري در هر ميدان ، نشان دهنده حداقل 105 باكتري در هر ميلي ليتر ادرار ميباشد. مشاهده شدن حداقل يك لكوسيت در هر ميدان ميكروسكوپي دلالت بر UTI است.

در نمونه هاي ادراري كه فاقد باكتري و يا لكوسيت هستند از نظر UTI منفي بوده و نيازي به كشت آنها نميبا شد (5) . در نمونه ادرار بانوان وجود تعداد زياد سلولهاي اپي تليال همراه با باكتري و يا بدون باكتري نشان دهنده آلوده شدن نمونه با فلور طبيعي است كه ضمن گزارش نتيجه رنگ آميزي گرم بايد نمونه اي ديگر درخواست شود . آزمايشگاه در موارد ضروري بايد نتيجه رنگ آميزي گرم را گزارش كرده و نتيجه كشت را بعداً گزارش نمايد .

2- پيوري ( pyuria )

پيوري نشان دهنده عفونت است. تعداد لکوسیتهای چند
هسته اي( PMN )دفع شده در هر ساعت بداخل ادرار، بهترين شاخص تعيين وضعيت بيماري است. بيماراني كه 400000 PMN ‌در هر ساعت به داخل ادرار دفع ميكنند دچار UTI ميباشند. وجود حداقل تعداد 8 عدد PMN ‌در هر ميلي ليتر ادرار كه با هموسيتومتر شمارش ميشود ميتواند دليل عفونت باشد. دراغلب آزمايشگاهها امكان انجام شمارش با هموسيتومتر وجود ندارد. با بررسي رسوب ادرار سانتريفوژ شده نميتوان بخوبي تعداد دقيق PMN در ادرار را مشخص كرد. از طرفي پيوري ممكن است با ساير بيماريها مانند واژينيت در ارتباط باشد (4و5 ) .

اندكس هاي غير مستقيم :

براي تعيين پيوري و باكتريوري، آزمايشهاي مختلف غربالگري با استفاده از آنزيم هاي توليدي باكتريها و آنزيم هايPMN در ادرار معرفي شده اند كه بشرح زير ميباشند :

1- آزمايش احياي نيترات :

در آزمايش احياي نيترات ، وجود نيتريت در ادرار بعنوان وجود UTI تلقي ميشود. آنزيم هاي احيا كننده نيترات به نيتريت از طرف اغلب پاتوژنهاي شايع UTI‌توليد ميگردد. اين آزمايش با وارد كردن نوار اختصاصي به داخل ادرار انجام ميگيرد كه ميتواند همزمان وجود لكوسيت استراز كه از طرف PMN توليد مي شود را نيز مشخص كند . بايستي توجه داشت در اين روش در صورت تاخير درانتقال نمونه بعلت رشد ميكرو ارگانيسم ها احتمال واكنش مثبت كاذب وجود دارد. از طرفي آزمايش احياي نيترات در مواردي كه تعداد باكتري كمتر از CFU/mL 105 است، قابل اعتماد نيست(1) .

2-آزمايش لكوسیت استراز:

لكوسيت هاي چند هسته اي (PMN) توليد لكوسيت استراز ميكنند. وجود لكوسيت استراز در ادرار نشان دهنده وجود UTI ميباشد. با آزمايش نواري ساده و ارزان به سرعت ميتوان وجود استراز را در ادرار نشان داد ولي اين روش در موارد سندرم اورترال حاد ، حساسيت كافي ندارد (4و5) .

3- كاتالاز:

آنزيم كاتالاز بجز استرپتوكوكها و انتروكوكها، اغلب توسط عوامل پاتوژنUTI توليد ميشود. با استفاده از كيت API- Uriscreen مقدار 5/1 تا 2 ميلي ليتر از ادرار به لوله حاوي سوبستراي دهيدراته اضافه ميشود 0 سپس به آن پر اكسيد هيدروژن اضافه كرده ومخلوط ميكنند. توليد حباب در سطح مايع ، مثبت تلقي ميگردد. مطالعات اخير، اختلاف چنداني بين اين روش با روش نواري لكوسيت استراز نشان نميدهد(4).

4- سيستم هاي خودكار و نيمه خودكار :

انواع مختلفي از سيستمهاي خودكار و يا نيمه خودكار، با كشت و بدون كشت معرفي شده اند. در اين روشها ، با استفاده از متد هاي مختلفي ميتوان وجود لكوسيتها و باكتريها را در ادرار نشان داد. درسيستم هاي مذكور، تشخيص بر اساس تغيير رنگ معرف بعلت برخورد با ارگانيسم هاي موجود در ادرار جذب شده به فيلتر اختصاصي و يا در لوله هاي حاوي نمونه مي باشد.

تشخيص در اين سيستمها متكي به روشهاي بيولومينسانس است. در سيستم هايي كه نياز به كشت دارند، امكان شمارش كلني ميكرو ارگانيسم هاي رشد كرده در چاهك هاي اختصاصي توسط كامپيوتر و تكنيك فتومتري ميسر شده است. در سيستم هاي مذكور نتايج مثبت كاذب و منفي گزارش گرديده و لذا استفاده ازآنها بصورت عمومي توصيه نميشود.

نكات مورد توجه در روشهاي غربالگري :

بطور كلي روشهاي غربالگري در مواردي كه تعداد ميكروارگانيسم ها بيشتر از CFU /mL105 باشند ، توصيه ميشوند. بنابراين درمواردي كه نمونه ادرار ، بطريق آسپيراسيون سوپراپوبيك ، كاتتريزاسيون يا سيستوسكوپي دريافت شده است ، نميتوان از روشهاي غربالگري استفاده نمود. همچنين از اين روشها براي بيماران با علائم باليني مانند خانمهاي جوان بافعاليت جنسي كه شمارش كلني 1000-100 هستند و يا در موارد سندرم اورترال
حاد نمي توان استفاده نمود (1) .شايان ذكر است كه در بيماران علامت دار UTI بايد كشت ادرار انجام شود و تستهاي غربالگري به تنهايي ارزش تشخيص ندارند .
در ضمن در بيماران بدون علائم
UTI كه حائز يكي از شرايط زير باشند كشت ادرار الزامي است:
1 - حاملگي

2- باکتریمی با منشاء ناشناخته

3- انسداد سيستم ادراري

4- پیگيري بيماران با كاتتر دائم

5- پیگيري درمان عفونت ادراري قبلي

كشت ادرار :

جهت تشخيص عوامل UTI بايد ادرار كشت داده شود، نكته مهمي

كه بايد در اين خصوص مد نظر باشد ، مقدار مورد نياز ادرار براي كشت ميباشد. در حال حاضر اغلب آزمايشگاهها براي كشت ادرار از لوپ كاليبره شده (Calibrated loop ) استفاده ميكنند كه درآن حجم معيني از ادرار توسط لوپ پلاتيني و يا پلاستيكي يكبار مصرف برداشته ميشود. از ساير روشهاي رايج ميتوان به روش Filter- Paper- Dip - Strip اشاره كرد كه در آن از نوار كاغذي صافي با ابعاد مشخص استفاده ميگردد 0 در اين روش كاغذ صافي استريل مستطيلي شكل را در ادرار فرو برده و بر روي محيط كشت داخل پليت انتقال ميدهند و با توجه به رشد باكتريها آن را بررسي ميكنند. البته روش رايج در اغلب آزمايشگاههاي جهان استفاده از لوپ كاليبره شده ميباشد (4و5) .

كشت ادرار بطريق لوپ كاليبره شده بطريق زير انجام ميگيرد:

1- ابتدا لوپ را روي شعله استريل كنيد و سپس آنرا با فاصله كمي از شعله نگهداريد تا كاملا خنك شود.

2-ظرف ادرار را به آرامي و بصورت دايره اي تكان دهيد تا نمونه ادرار داخل بخوبي مخلوط شود . سپس در كنار شعله درب آنرا برداريد .

3- لوپ استريل و خنك شده را بطور عمودي از جايي كه حبابهاي هوا وجود نداشته باشند وارد نمونه ادراركنيد ( شکل 4) .

4- لوپ پر از ادرار را خارج نموده و بصورت خطي مستقيم در امتداد يك قطر بر سطح محيط كشت آگار خوندار كشيده و سپس در روي محيط با حركات منظم زيگزاك عمل تلقيح را انجام دهيد (شکل 5) .

5- لوپ را مجدداً وارد نمونه ادرار كرده و يك لوپ پر از آنرا برداشت كنيد و به روي محيط كشت مكانكي آگار (بدون كريستال ويوله ) انتقال داده و به منظور ايزولاسيون آن را به روش Streaking كشت دهيد.

6- پليت ها را در ◦c35 به مدت يك شب انكوبه کنید ، البته نمونه هايي كه در انتهاي روز كشت داده شده اند ممكن است نيازمند به انكوباسيون بمدت 24 ساعت ديگر نيز باشند .

7- تعداد كلني هاي قابل رويت درمحيط كشت بلاد آگار با توجه به

حجم لوپ بكار رفته شمارش ميشود ( اگر حجم لوپ 01/0 ميلي ليتر باشد تعداد كلني صد برابر و اگر 001/0 ميلي ليتر باشد هزار برابر آن درنظر گرفته ميشود ).

توسط اين دو محيط( بلاد آگار و مكانكي آگار ) امكان افتراق باسيلهاي گرم منفي ، استافيلوكوكها ، استرپتوكوكها و انترو كوكها فراهم مي شود ولي در برخي موارد، رشد انتروكوكها و ساير استرپتوكوكها ممكن است بعلت رشد بيشتر گونه هاي انترو باكترياسه نامشخص باشد. بهمين دليل بعضي از آزمايشگاهها از محيط انتخابي براي رشد باكتريهاي گرم مثبت مانند محيط كلمبيا كوليستين ناليديكسيك اسيد آگار ( CAN) و يا فنيل اتيل الكل آگار(PEA) نيز استفاده ميكنند. باتوجه به مشخصات كلني هاي ايجاد شده ميتوان جنس و گونه ميكرو ارگانيسم ها را نيز توسط محيط هاي افتراقي و آزمايشهاي تشخيصي، معين كرد (2و1).

تفسير نتايج كشت :

عفونتهاي UTI ممكن است بدون علامت بوده و يا داراي علائم خفيف و يا شديد باشند. در تفسير نتايج آزمايشگاهي بايد وضعيت باليني بيمار نيز مد نظر قرار گرفته شود. مهمترين مشكل تفسير كشت ادرار ، امكان آلوده شدن نمونه با فلور طبيعي مانند گونه هاي انتروباكترياسه است. اصول عمومي تفسير نتايج كشت ادرار در جدول 2 خلاصه شده است (4) .

آنتي بيو گرام(Susceptibility testing ) در UTI :

اين تست بمنظور ارزيابي حساسيت يا مقاومت باكتريهاي پاتوژن جداشده از عفونتهاي مجراي ادراري بيماران سرپايي و بويژه بستري شده دربيمارستان يا باسابقه عود عفونت درمجراي ادراري ، با استفاده از ديسك هاي منتخب آنتي بيوتيك ها و به روش استاندارد كيربي باير(Kirby-Bauer)در آزمايشگاه هاي تشخيص طبي انجام ميگيرد.

تجويز داروي مناسب و موثر در UTI برحسب موقعيت خاص بيماران از قبيل بستري شدن يا سرپايي بودن، سن، جنس، نوع عفونت و وضعيت فيزيولوژيكي آنان مانند حاملگي و غيره ، متفاوت بوده و بهتر است بر اساس نتايج تست حساسيت آزمايشگاهي انجام گيرد، گرچه گاهي پزشكان معالج برحسب اطلاعات موجود و حدس باليني ، آنتي بيوتيك موثر را قبل از دريافت نتيجه تست حساسيت ، تجويز مينمايند ولي بايد توجه نمود كه اين اطلاعات نيز در سايه ارايه مستمر نتايج آنتي بيوگرام در قالب آمار ساليانه يا ماهيانه آزمايشگاهها بدست آمده اند(5تا8) .

شکل4: روش وارد کردن لوپ استاندارد بداخل ادرار (ازبرداشت نمونه . . توسط لوپ اطمینان حاصل کنید )

شکل 5 :روش کشت نمونه ادرار در سطح بلا دآگار گار آگاتوسط لوپ استاندارد به منظور بدست آوردن کلنی های ایزوله و شمارش آنها

 

جدول 2 : اصول عمومي تفسير نتايج كشت ادرار در آزمايشگاه

نتايج كشت نوع نمونه ادراري / وضعيت باليني عملكرد آزمايشگاه

يك نوع پاتوژن ويا ادرار مياني/پيلو نفريت ، سيستيت حاد ، باكتري يوري تعيين گونه / آنتي بيو گرام دو نوع پاتوژن ، هركدام بدون علامت ، ادرار كاتتريزه

CFU/mL) 104 ( ≥

يك نوع پاتوژن ( CFU/mL 103 ≥ ) ادرار مياني/ مردان با علائمUTI ، ادرار كاتتريزه تعيين گونه /آنتي بيو گرام

و سندرم اورترال حاد

رشد بیش ازسه نوع ميكرو ارگانيسم بدون

رشد غالب يك ميكرو ارگانيسم ادرار مياني ادرار كاتتريزه آلودگي / درخواست نمونه دیگر

رشد 2يا 3 ميكرو ارگانيسم و ادرار مياني تعيين گونه و آنتي بيو گرام ميكرو ارگانيسم

رشد غالب يك ميكرو ارگانيسم غالب / تعيين گونه ديگر ميكرو ارگانيسم ها

و رشد ديگر ميكرو ارگانيسم ها ( CFU/mL 104>)

رشد هر نوع ميكرو ارگانيسم نمونه گيري با روشهاي جراحي تعيين گونه / آنتي بيو گرام

CFU/mL)102 ≤ ) و آسپيراسيون سوپرا پوبيك

1-در موارد جداسازي استافیلوکوکوس اورئوس هرتعداد باكتري ايزوله شده با ارزش بوده و بايد آنتي بيوگرام شود.

2- رشد مخمر ها به هر تعداد بايد به پزشك گزارش شود.

3- در صورت عدم رشد باكتري در محيط كشت و اطمينان از وجودUTI بيمار بايد ازجهت عفونتهاي مايكو باكتريايي ، باكتريهاي بي هوازي و ديگر ميكرو ارگانيسم ها بررسي شود .

در آنتي بيو گرام علاوه بر نكات مذكور ، مواردي همچون نوع و محل عفونت ، نوع باكتري ايزوله شده ، آنتي بيوتيك هاي انتخابي براي هرميكروارگانيسم پاتوژن ، آنتي بيوتيك تجويز شده و مورد نظر پزشك معالج را نيز بايد لحاظ نمود . آنتي بيوتيك هايي كه معمولاً در درمان انواع عفونت هاي ادراري مورد استفاده قرار ميگيرند و مآلاً در آنتي بيوگرام نيز بايد به آنها توجه نمود در جدول 3 ذكرشده اند (8،5تا11).

مطابق بررسيهاي متعدد ، انتروباكترياسه و بويژه ” اشريشيا كلي “عامل اغلب عفونتهاي مجاري ادراري محسوب ميشوند(12،7،6و13). به ميكرو ارگانيسم هاي شايع و نيزآنتي بيوتيك هاي رايج مورد استفاده در درمان وآنتي بيوگرام آنها در قالب جدول 4 اشاره شده است(7،6و9).

نوع عفونت

آنتي بيوتيك

سيستيت (درخانم ها )

تري متوپريم، كوتريموكسازول ( تري متوپريم – سولفامتوكسازول )، نيترو فورانتوئين، كوآموكسي كلاو، ( آموكسي سيلين + كلاولانات ) ، سفيكسيم ، سفالكسين ، تتراسايكلين نور فلوكساسين ، افلوكساسين ، سيپرو فلو كساسين

 

پيلو نفريت

تري متو پريم ، كوتريموكسازول ، سيپرو فلوكساسين ، سفازولين ، سفالكسين ، كوآموكسي كلاو جنتا ميسين ، سفالوسپورين نسل سوم ( نظير سفتازيديم ،سفيكسيم ، سفترياكسون ) ، آزترونام ، ايمي پنم

چ

پروستاتيت

تري متو پريم ، كوتريموكسازول ، سيپروفلوكساسين ، سفالوسپورين نسل سوم ، جنتاميسين ، مزلوسيلين

UTI در نوزادان و كودكان كم سن و سال

آمپي سيلين و جنتاميسين ، كوتريموكسازول ، سفالكسين

UTI در كودكان بزرگتر

آمپي سيلين ، جنتاميسين ، سفو تاكسيم يا سفترياكسون ، كوتريموكسازول ، سفالكسين

 

عفونتهاي مكرر و مزمن

تري متو پريم ، كوتريموكسازول ، نيتروفورانتوئين ، نورفلوكساسين ، سيپروفلوكساسين

UTI در دوران حاملگي

پني سيلين ها (نظير آموكسي سيلين ) ، كو آموكسي كلاو ، سفالوسپورين ها ( نظير سفيكسيم ، سفالكسين ) كوتريموكسازول، ترومتامول ، آزترونام ، فسفو مايسين ، نيتروفورانتوئين ( در عود عفونت )جججج

 

 

جدول 3 – آنتی بیوتیک های مورد استفاده در درمان عفونتهای دستگاه ادراری

جدول 4: باكتري هاي شايع جدا شده از عفونتهاي مجراي ادراري و آنتي بيوتيك هاي رايج در درمان و آنتي بيوگرام آنها

باكتري

داروي انتخابي اول

دارو هاي جايگزين

 

اشريشيا كلي

 

فلوروكينولون*(نظيرسيپروفلوكساسين یا لووفلوكساسين) سفالوسپورين نسل اول نظير( سفالكسين )، نيترو فورانتوئين

 

كوتريموكسازول،فسفومايسين، پني سيلين و يك مهاركننده آنزيم پني سيليناز يا يك آمينوگليكوزيد (نظير جنتاميسين ) و آزترونام

 

انترو باكتر ها

 

كوتريموكسازول ، ايمي پنم ، مروپنم

آمينوگليكوزيد(نظيرجنتاميسين) ، فلوروكينولون (نظير سيپروفلوكساسين )، پني سيلين وسيع الطیف (نظيرتيكارسيلين،پيپراسيلين،مزلوسيلين يا آزلوسيلين )

 

پروتئوس ميرابيليس

آمپي سيلين يا آموكسي سيلين

آمينوگليكوزيد ، فلوروكينولون سفالوسپورين ، كوتريموكسازول

     

ساير پروتئوس ها ، مور گانلاها و پروويدانسياها

سفالوسپورينهاي نسل سوم ( نظير سفوتاكسيم، سفتي زوكيسم ، سفترياكسون ، سفتازيديم ) ، و نسل چهارم (سفپيم)

آمينوگليكوزيد، ايمي پنم ، كوتريموكسازول ، فلوروكينولون ، آزترونام ، پني سيلين + مهار كننده بتا لاكتا ماز

بقیه جدول در صفحه بعد

دنباله جدول 4:

باكتري

داروي انتخابي اول

داروهاي جايگزين

 

كلبسيلاها

 

سفالوسپورين

كوتريموكسازول ، آمينوگليكوزيد ، ايمي پنم يا مروپنم ، مزلوسيلين ، پيپراسيلين ، آزترونام ، فلورو كينولون ( نظير سيپرو فلوكساسين يا افلو كساسين )

 

سراشياها

سفالوسپورين نسل سوم

كوتريموكسازول، آمينوگليكوزيد، فلوروكينولون، ايمي پنم يا مروپنم ، آزترونام

 

 

سودوموناس آئرو جينوزا

آمينوگليكوزيد (نظير جنتاميسين ، توبرامايسين ، آميكاسين ، نتيلمايسين) ، ± پني سيلين ضد سودوموناس(نظير تيكارسيلين ، مزلوسين، پيپراسيلين )

سفتازيديم ± آمينوگليكوزيد ،

ايمي پنم يا مروپنم ±آمينوگليكوزيد،

آزترونام ± آمينوگليكوزيد ،

سيپروفلوكساسين ± پيپراسيلين يا سفتازيديم يا سفپيم

كلينافلوكساسين ، تروافلوكساسين

 

اسينتو باكترها

ايمني پنم يا مروپنم

مينوسيكلين ، كوتريموكسازول ، داكسي سايكلين ، آمينوگليكوزيد ، پيپراسيلين ، فلوروكينولون ، سفتازيديم

 

 

استافيلو كوك ها

وانكومايسين ، ريفامپين ، جنتاميسين ، پني سيلين G يا پني سيلين هاي مقاوم به پني سيليناز( نظير نفسيلين ، اگزاسيلين ،كلوگزاسيلين ، ديكلوگزاسيلين ) ، سفالوسپورين ( نظير سفالكسين )

كوتريموكسازول ، مينوسيكلين ، فلوروكينولون (نظير لووفلوكساسين ، اسپار فلوكساسين، سيپروفلوكساسين، تروافلوكساسين )، نيتروفورانتوئين ، كليندامايسين ، آموكسي كلاو ، تيكارسيلين ، كلاولانيك اسيد ، آمپي سيلين ، پيپراسيلين ، ايمي پنم ، مروپنم

 

 

استرپتوكوك ها

 

پني سيلين ، آمپي سيلين ، آموكسي سيلين

اريترومايسين ، سفالوسپورين ، وانكومايسين ، كليندامايسين، آزيترو مايسين، كلاريترومايسين ، كوتريموكسازول

 

انترو كوك ها

جنتاميسين + آمپي سيلين يا وانكومايسين

آموكسي سيلين ، نيترو فورانتوئين ، كوئينوپريستين ، دالفو پريستين ، لينزوئيد

 

٭ كينولون هاي اوليه نظيرناليديكسيك اسيد ، اوكسولينيك اسيد و سينوكساسين ؛ فقط به عنوان ضد عفوني كننده ادراري سودمند واقع ميشوند ،درحالي كه مشتقات فلوئوري آنها نظير نورفلوكساسين،سيپرو فلوكساسين ، ُافلوكساسين ، ِلوو فلوكساسين ، گاتي فلوكساسين ، و موكسي فلوكساسين، اثر ضد ميكروبي بيشتر و سميت كمتري دارند و به غلظت هاي موثر در ماني در خون و ساير بافت هاي بدن نيز ميرسند.

References:

1- Feigin RD, Demmler GK. Textbook of Pediatric Infectious Diseasis. 5 th ed. Saunders company 2004, Vol 1, pp:541-7

2- Murray PR, Rosenthal KS, Kobayashi GS. Medical Microbiology, 4th edition, Mosby company, USA, 2002

3- Mims C, Walkelin D, Play fair J. Medical Microbiology, 3th ed. Mosby Company, USA, 2004, pp: 241 -8

4- Forbes BA, Sahm DF, Weissfeld AS: Bailey and Scott’s Diagnostic Microbology, 11 th ed, 2002, Mosby . USA , pp:927-938

 

5- Vandepitte J et al; Basic Laboratory Procedures in Clinical Bacteriology, 2 nd ed, 2003, WHO, Geneva, pp:36- 97

6- Chambers HF; Antimicrobial agetns. In : Goodman and Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics, 10 th ed. Hardman JG, Limbird LE (editors). McGraw-Hill, 2001, pp:1151, 1152, 1171, 1188

7- Struthers JK, Westran RP: Clinical Bacteriology, Manson Publising Ltd. UK, 2003, pp: 141,142

8- Thomas JG: Urinary Tract Infetions. In: Text book of Diagnostic Microbiology, 2nd ed. Mahon CR, Manuselis G(editors ). W.B .Saunders Company, USA, 2000, pp: 1011-1031

9- Reese RE, Betts RF, Gumustop B: Handbook of Antibiotics, 3rd ed. Lippincott Williams and Wilkins, 2000, pp:89-105

10- Maclean AB: Urinary tract Intection in Pregnancy, Int J Antimicrob Agents, 2001, 17: 273-275

11- Krcmery S, Hormec J, Demesova D : Treatment of Lower Urinary Thract Infetion in Pregnancy, Int J Antimicrob Agents, 2001, 17:279-280

12- Stamm WE: Urinary Tract Infection and Pyelonephritis. In: Harrison’s Principles of Internal medicine, 16th ed, vol 3, Kasper DL et al (editors). McGraw – Hill, USA, 2005, pp :1715-1721

13- Sobel JD, Kaye D: Urinary Tract Infection. In: Mandell, Douglas, and Bannatt’s Principles and Practice of Infectious diseases, 6th ed, Vol 1 a, Mandell GL, Bennett JE, Dolin R, Churchill



تاريخ : پنجشنبه 16 اردیبهشت1389 | 22:0 | نویسنده : محسن
کمپلکس تروپونین شامل ۳ زیر واحد cTnC ,cTnT,cTnI میباشد که هر سه در شبکه های انقباضی ماهیچه های مخطط قرار گرفته اند و به صورت آزاد در جریان خون وجود ندارند. هر سه به عنوان یک مارکر اختصاصی سکته های قلبی حاد کاربرد دارند ولی از این بین تروپونین I اختصاصی تر از 2 جزء دیگر میباشد. این زیر واحد در N ترمینال خود دارای 31 اسید آمینه اضافی میباشد که این اسید آمینه ها در سایر ایزفرم ها وجود ندارند و در نتیجه این مارکر را به یک مارکر اختصاصی سکته های قلبی تبدیل کرده است. تروپونین i  یک زیر واحد مهاری است که واکنشهای تعدیل شده به وسیله کلسیم  که بین اکتین و میوزین صورت میگیرد را تنظیم میکند. این مارکر در حالت عادی غلظتی زیر 2/0 در جریان خون دارد ولی در صورت بروز حمله قلبی از ماهیچه های مخطط قلب آزاد شده و میزان آن در خون بالا میرود. غلظت تروپونین حدود 6-4 ساعت اول حمله قلبی شروع به افزایش کرده و بعد از 24-10 ساعت به حداکثر میزان خود میرسد و تا 10 روز بعد از حمله قلبی نیز قابل ردیابی است. میزان این مارکر در شرایطی مانند ورزش و یا سایر آسیب های ماهیچه ای و اسکلتی افزایش نداشته و بنابراین به عنوان یک مارکر قابل اطمینان در بررسی انفارکتوس های حاد قلبی میباشد.

روش اندازه گیری: میزان تروپونین را با روش الایزا و با اساس روش ساندویچ میتوان اندازه گیری نمود .در این روش در هریک از چاهک های الایزا استرپتوآویدین coat شده است. به این چاهک ها ابتدا سرم بیمار را با مقدار گفته شده در کیت اضافه نموده و سپس به آن آنتی بادی مونوکلونال ضد تروپونین اضافه میشود. آنتی بادی ها به 2 صورت هستند1) آنتی بادی کنژوگه با آنزیم 2) آنتی بادی نشاندار شده با بیوتین. در صورت وجود تروپونین در سرم این تروپونین تشکیل یک کمپلکس ساندویچ میدهند که آنتی ژن از یک طرف با آنتی بادی کنژوگه با آنزیم و از طرفی با آنتی بادی نشاندار با بیوتین باند میشود.( آنتی بادی نشاندار با بیوتین به منظور اتصال کمپلکس به فاز جامد و بی حرکت سازی این کمپلکس کاربرد دارد.)این کمپلکس از طریق بیوتین متصل به آنتی بادی به استرپتوآویدین کف چاهک متصل میشود.(بیوتین میل ترکیبی زیادی برای استرپتوآویدین دارد) در مرحله بعد پس از طی زمان انکوباسیون و 3 بار شتسشو سوبسترا به چاهک ها اضافه میشود. سوبسترا شامل 2 سوبسترای A که تترا متیل بنزیدین استTMB و سوبسترای B که H2O2 است میباشد که هردو را با نسبت مساوی قبل از مصرف با یکدیگر مخلوط میکنیم. این سوبسترا در مدت زمان انکوباسیون تحت تاثیر آنزیم قرار گرفته و ایجاد رنگ میکند که در نهایت این رنگ در طول موج 450nm خوانده میشود . لازم به ذکر است که در ابتدا و قبل از نمون ها برای تهیه منحنی استاندارد باید استانداردهای کیت را آماده کرده و قبل از نمونه ها قرار دهیم.



تاريخ : پنجشنبه 16 اردیبهشت1389 | 21:52 | نویسنده : محسن

در گذشته برای بررسی سرطان پروستات اسید فسفاتاز پروستاتی را اندازه میگرفتند اما انجام آن از حساسیت و ویژگی خاص بافتی برخوردار نبود تا اینکه محققان به آنتی ژن ویژه پروستاتی یا PSA دست یافتند و امروزه این شاخص مهمترین شاخص توموری برای بررسی سرطان پروستات میباشد.با توجه به اینکه در مردان سرطان پروستات دومین علت شایع مرگ و میر ناشی از سرطان میباشد امروزه اندازه گیری این آنتی ژن بسیار فراوان و پرکاربرد استو پیشنهاد شده است که در مردان بالای ۵۰ سال علاوه بر آزمایش رکتومی پروستات میزان PSA نیز برای تشخیص اولیه و سریع سرطان پروستات اندازه گیری شود. محققان بررسی کرده اند که اگر سرطان پروستات در مراحل اولیه تشخیص داده شود قابل درمان میباشد.

ساختمانPSA : این انتی ژن یک مولکول گلیکوپروتئینی است از خانواده آنزیمهای کالیکرئین. این آنزیم کالیدین را از گلبولین پلاسما آزاد میکند و باعث گشاد شدن رگ میشود. این آنزیم از ۲۷۳ اسید آمینه تشکیل شده است.

عملکرد و ترشح PSA : این آنتی ژن به طور عمده توسط سلولهای اپیتلیال غده پروستات ترشح و به درون مایع سمینال میریزد. این آنتی ژن در حقیقت یک سرین پروتئاز بوده و باهضم  پروتئین هایی مانند سمینوگلینها که باعث لخته شدن مایع منی میشوند موجب آبکی شدن مایع منی و افزایش تحرک اسپرماتوزوئیدها میشود.غلظت این مایع در پلاسما یک میلیون بار کمتر از غلظتش در مایع منی میباشد. در پلاسما بخش اعظم آن به آلفا یک-کیموتریپسین و بخش کوچکی از آن نیز به آلفا دو-ماکروگلبولین متصل میشود. علی رغم اینکه غلظت این آنی پروتئازهای ناقل ۱۰۰۰ بار بیشتر از PSA در پلاسما میباشد ولی با این وجود مقداری کمی از PSA در داخل پلاسما به صورت آزاد میماند. این فرم آزاد فاقد فعالیت بوده و عده ای آنرا پیشتاز PSA فعال در نظر گرفته و عده ای نیز علت آنرا شکسته شدن توسط سایر پروتئازها میدانند.

هدف از سنجش PSA :با توجه به شیوع بالای سرطان پروستات در بین مردان تعیین غلظت  این آنتی ژن برای غربالگری اولیه حائز اهمیت میباشدو در تشخیص بدخیمی و پیگیری درمان این سرطان حائز اهمیت میباشد. افزایش PSA در هیپرتروفی خوش خیم پروستات یا در التهاب حاد پروستات و عفونت های این عضو نیز قابل مشاهده است ولی ویژگی سرطانی مطرح نمیباشد..

۹۵٪ PSA در مایع سمینال به فرم آزاد بوده و تنها ۵٪ آن به یک مهارکننده پروتئینی متصل است در حالیکه در پلاسما حدود ۸۰٪  آن متصل بوده و تنها به میزان کمی فرم آزاد وجود دارد. میزان PSA در افراد طبیعی زیر ۵۹ سال حداکثر۴ میروگرم در لیتر، در افراد بین ۶۹-۶۰ سالگی ۵/۴ و در افراد بالای ۷۰ سال ۵/۵ میکروگرم در ایتر میباشد که این میزان در سرطان پروستات افزایش میابد و میزان این افزایش با حجم تومور و مرحله پاتولوژیک آن متناسب است.  اگر بعد از جراحی میزان PSA به کتر از ۴ میکروگرم در لیتر برسد نشاندهنده این است که تومور تنها محدود به بافت اطراف پروستات بوده استولی اگر پس از جراحی مقدار آن بیش از ۱۰ میکروگرم در لیتر باشد نشانه درگیر بودن کپسول پروستات و اگر بیش از ۵۰ باشد نشانه ای از سرایت تومور به غدد لنفاوی لگن میباشد.

اگر سرعت افزایشPSA از ۷۵/۰ میکروگرم در لیتر در سال بیشتر باشد احتمال سرطان پروستات مطرح است. البته در این موارد احتمال نتایج مثبت کاذب در اثر  بیوپسی پروستات، ماساژ پروستات و التهاب باکتریایی را نیز باید در نطر گرفت.

میزان PSA در تشخیص سرطان باید با توجه به سن تفسیر گرددو باید دانست که در سرم زنان نیز PSA یافت میشود. همچنین بین نسبت  PSA به  اسید فسفاتاز پروستات و پیش آگهی سرطان پروستات رابطه ای وجود دارد که هرچه این نسبت کوچکتر باشد پیش آگهی بهتر میباشد.

احتمال کانسر در بیماران با درصد پایین PSA آزاد به میزان کتر یا مساوی ۱۰٪ نسبت به بیماران با درصد بالای PSA آزاد بیشتر است.. بنابراین میتوان گفت که بهترین روش برای تشخیص سرطان پروستات و تمایز آن از هیپر پلازی خوش خیم پروستات اندازه گیری PSA توتال و آزاد و محاسبه در صد PSA آزاد میباشد.                             



امکانات وب

  • دانلود فیلم
  • دانلود نرم افزار
  • قالب وبلاگ