مايع سمينال:(مايع جنسي مردانه)

مايع سمينال:(مايع جنسي مردانه)

فيزيو لوژي مايع سمينال

اين مايع شامل دو بخش است:

1. اسپرم كه توسط بيضه ها ساخته مي شود و 5% از حجم را شامل مي شود. اين سلول ها در اپيديديم ذخيره مي شود و تا يك ماه مي تواند در انجا ذخيره شود و زنده بماند. به دليل غلظت بالاي كارنيتين و گليسريل فسفريل كولين و كاهش اكسيژن اسپرم ها در كيسه غير فعال هستند.

2. پلاسماي مايع سمينال كه از منابع زير منشا مي گيرد:

الف) غدد ضميمه جنسي كه 60% حجم را شامل مي شود. مايع چسبنده خنثي يا قليايي به رنگ زرد كه به علت غلظت بالاي فلاوين است (اين مايع در ايجاد فلورسانس مايع موثر است) نقش اين مايع تامين فروكتوز به عنوان ماده مغذي اصلي اسپرم و تامين سوبسترايي است كه پس از انزال در انعقاد مايع نقش دارد.

ب) ترشحات پروستات كه 20% از حجم را شامل مي شود اين مايع به رنگ شيري با PH برابر ۵/۶ مي باشد (به علت غلظت بالاي اسيد سيتريك). اين ترشحات حاوي آنزيم هاي پروتئوليتيك است كه در پديده انعقاد و ذوب مايع جنسي نقش دارد. وجود اسيد فسفاتاز در آن در شكستن مولكول فسفريل كولين نقش دارد.

ج) ترشحات اپيديديم- مجاري وازودفران و غدد كوپر و مجاري اورترا كه حدود 15% حجم مايع را تشكيل مي دهد (اهميت بيو شيميايي مايعات اين ناحيه نامشخص است) البته ترشحات اپيديديم پروتئين هايي را به داخل لومن ترشح مي كند كه براي تحرك اسپرم ضروري است.

 

مكانيسم انعقاد و ذوب

1. تشكيل لخته: توسط آنزيم هاي لخته كننده پروستاتي كه روي پيش سازهاي شبه فيبرينوژني موجود در مايع سمينال وزيكول اثر مي كند.

2. ذوب: بر اثر آنزيم هاي پروستاتي.

3. تجزيه قطعات پپتيدي توسط آمينوپپتيداز و پپسين و تبديل به آمونياك و اسيد هاي آمينه.

ارزيابي عملكرد بيضه ها به دو بخش (ارزيابي آندوكريني اين غده) و (ارزيابي آزمايشگاهي اسپرماتوژنز) تقسيم مي شود.

آناليز مايع سمينال جهت بررسي subfertility و infertility انجام ميشود.

شرايط نمونه گيري:

جمع آوري در ظرف هاي دهان گشاد و آناليز در يك ساعت.

مواردي كه مورد بررسي قرار ميگيرد:

1) مشجصات فيزيكي: نمونه تازه لخته چسبنده، كدر يا سفيد مايل به خاكستري است كه طي 20-10 دقيقه ذوب شده و حالت شفاف با درجاتي از كدورت و چسبندگي خواهد داشت. PH آن حدود ۷/۷ است. اگر كمتر از 7 بود حاكي از ترشح زياد پروستات (به دليل آپلازي مادرزادي مجاري وابران و سمينال وزيكول است). كدورت خيلي مهم نيست و اگر زياد باشد به علت التهاب قسمتي از دستگاه تناسلي و ورود لكوسيت هاست. با گذشت زمان اسپرمين موجود در مايع پروستاتي با اسيد فسفريك حاصل از تجزيه فسفات هاي آلي مختلف واكنش داده توليد كريستال هاي اسپرمين فسفات مي كند.

پس از ذوب شدن لخته هاي اسپرم در حين ريختن به ظرف مدرج براي سنجش حجم و ويسكوزيته اقدام مي شود. نمونه طبيعي قطره قطره تخليه مي شود. اگر ويسكوزيته زياد باشد تحرك اسپرم ها كاهش مي يابد.

2) حجم ممكن است بين 5-1 ميلي ليتر باشد. در مردان نابارور حجم افزايش يافته و در نتيجه تعداد سلول ها در واحد حجم كاهش مي يابد.

حجم 2ميلي ليتر..........PH: ۷/۲-۷/۸ ......... تعداد تام: 40 ميليون

تحرك:50% يا بيشتر حركت رو به جلو

25% يا بيشتر حركت سريع رو به جلو

مقدار فروكتوز 13 ميكرومول در هر نمونه

 

بررسي ميكروسكوپي

براي شمارش پس از ذوب نمونه آنرا در ملانژور wbc رقيق مي كنيم. محلول رقيق كننده شامل بيكربنات سديم-فرمالين و آب مقطر است. پس از ريختن نمونه روي لام دو دقيقه صبر مي كنيم تا نمونه ته نشين شود. در دو مربع بزرگ شمارش كرده و در 100000 ضرب مي كنيم تا تعداد كل در ميلي ليتر به دست آيد.

تحرك: يك قطره نمونه روي لامي كه قبلا در 37 درجه گرم شده مي گذاريم بعد لامل گذاشته و با عدسي 100 چند ميدان را بررسي مي كنيم تا حداقل 200 سلول ديده شود و درصد حركت رو به جلو گزارش مي شود.

انواع حركت:

· حركت رو به جلو

· حركت در جا

· بي حركت

حركت رو به جلو:

• درجه 1: كمترين تحرك به سمت جلو
• درجه 2: فعاليت ضعيف تا متوسط
• درجه3: حركت خوب بطوريكه تحرك دم مشهود است
• درجه 4: بيشترين فعاليت بطوريكه به سختي مي توان دم را ديد.

پس از هر ساعت گذشت زمان 5% افت فعاليت ديده مي شود.

شكل اسپرم: تهيه گسترش مانند نمونه خون و تثبيت با اتانول 95% و رنگ آميزي پاپا نيكولا

اگر انواع غير طبيعي بيش از 80% باشد باروري به 14% مي رسد.

مايع سينوويال

مايع سينوويال

حجم اين مايع 3-۱/۰ ميلي ليتر است. بسته به اينكه مايع در كجا قرار گرفته باشد مقدار آن متفاوت است. اين مايع از دياليز پلاسما توسط غشاي سينوويال و ترشح مقداري فيبرينوژن و پروتئين بدست مي آيد. ترشح ايمونوگلبولينها همچنين هيالورونات مشاهده مي شود(پلي مري از گلوكز آمين و گلوكورونيك اسيد). مايع سينوويال فضاي بين مفاصل را پر مي كند و نقش يك لوبريكانت را القا مي كند(باعث كاهش اصطكاك مي شود). به هر دليلي مقدار مايع سينوويال كافي نباشد استخوان ها به راحتي تا نمي شوند و باعث كاهش اصطكاك مي شود. رنگ طبيعي مايع سينوويال زرد روشن و شفاف است.

 اگر مايع سينوويال كدر باشد:

1. نشانه التهاب: التهابي كه شايد عفوني يا غير عفوني باشد.

2. اگر شيري رنگ باشد نشانه آرتريت توبركلوز، آرتريت حاد نقرسي و يا آرتريت روماتوئيد كرونيك باشد.

3. اگر چركي باشد نشانه آرتريت چركي است.

4. اگر سبز رنگ باشد نشانه آرتريت آنفولانزايي است.

5. قرمز بودن مايع سينوويال مي تواند ناشي از ضربه شكستگي مفصل و يا تومور مفصلي باشد

بررسي رنگ مايع سينوويال معيار خيلي مهمي نيست و ارزش كلينيكي ندارد.

ويسكوزيته: چسبندگي مايع سينوويال بستگي به پلي مريزاسيون هيالورونات دارد. اگر اختلال يا مشكلي در اين پلي مريزاسيون ايجاد شود ويسكوزيته كاهش مي يابد. معمولا ضربه و التهاب مي توانند باعث كاهش ويسكوزيته سينوويال شوند. براي بررسي ويسكوزيته مقداري از مايع را بين دو انگشت قرار داده و دو انگشت را جدا مي كنيم معمولا در افراد سالم نخي به طول 4 تا 6  سانتي متر ايجاد مي شود. اگر نخ ايجاد شده زير 3 سانتي متر پاره شود در پلي مريزاسيون اشكال ايجاد شده است. در حالت طبيعي حداكثر تعداد WBC در مايع سينوويال 200 عدد در ميكروليتر است. اگر از اين تعداد بالاتر باشد نشانه التهاب و عفونت است. علاوه بر عفونت و التهاب در آرتريت و آرتريت حاد نقرسي تعداد گلبول هاي سفيد افزايش دارد.

 

كريستال هاي مايع سينوويال

از مهمترين آنها كريستال آپاتيت است كه اين كريستال ها با ميكروسكوپ الكتروني قابل مشاهده است. از كريستال هاي مهم ديگر كه در نقرس ديده مي شود سديم اورات است كه  ميله اي شكل و وابسته به دما هستند بنا به همين در نقرس درمان نشده مفصل مورد حمله بعد از يك مدت بهبود مي يابد چون واكنش هاي التهابي باعث گرم شدن محيط شده و كريستال ها حل مي شوند. از كريستال هاي ديگر دي هيدرات كلسيم پيرو فسفات است كه سوزني شكل است (نقرس كاذب)

كريستال هاي تالك: به شكل دانه هاي جو هستند از طريق دستكش هاي جراحي در حين جراحي وارد مايع مي شوند.

كريستال هاي كورتيكو استروئيد كه شكل مشخصي ندارند.

بررسي بيوشيميايي مايع سينوويال

1. پروتئين: مقدار پروتئين در مايع سينوويال 3-1 گرم در دسي ليتر است.

2. گلوكز: همانند قند خون است يا مقداري پايين تر است درآرتريت هاي غير التهابي تفاوت قند خون و مايع 10 ميلي گرم درصد است در صورتي كه در آرتريت غير التهابي تفاوت 25-20 ميلي گرم درصد است.

3. ph و اسيد لاكتيك: ph زير ۳/۷ و اسيد لاكتيك بالاي 20 ميلي گرم در دسي ليتر مي تواند نشانه التهاب باشد.

مايع مغزي نخاعي cerebral spinal fluid

حجم مايع CSF برابر با ۱۵۰ ميلي ليتر است كه از اين مقدار 130 ميلي ليتر فضاي زير عنكبوتيه را پر كرده است و 20 ميلي ليتر آن در سيستم بطني است. توليد و جذب مداوم (turn over) حدودا 500 ميلي ليتر است. روي سطح مغز سه لايه وجود دارد كه اين سه لايه عبارتند از: .Pia mater ،arachnoid mater ،dura mater. خارجي ترين لايه سطح مغز (dura mater) است. به اين سه لايه روي هم مننژ مي گويند. سلول هايي به نام choroids plexuses كه اين سلول ها در سيستم بطني قرار گرفتند و مايع مغزي نخاعي را ترشح مي كنند. مايع CSF يكسري اعمال مهم را براي ما انجام مي دهد:

1. حمايت مكانيكي مغز: مغز در مايع CSF شناور است. اگر ضربه خيلي شديد باشد صدمه به مغز وارد مي شود اما در ضربه هاي معمولي مايع مغزي نخاعي جلوي آسيب را مي گيرد.

2. دفع مواد زائد

3. انتقال پيامبرهاي شيميايي (نورو ترانسميترها)

4. حفظ محيط شيميايي مغز

 

سد خوني مغز blood brain barrier

سد خوني يك سد فيزيو لوژيك است. اين سد اجازه نمي دهد مواد و مولكول ها به راحتي از CSF وارد خون شود و يا بالعكس. عبور مواد از bbb بستگي دارد به:

1. وزن ملكولي

2. اتصال به پروتئين ها

3. حلاليت در چربي (bbb يك غشاي حاوي چربي است)

 

عوامل موثر بر سد خوني مغزي:

1. التهاب: وجود التهاب در bbb باعث عبور مواد از اين سد است مثل اثر پني سيلين در التهاب در بيماري مننژيت.

2. ايجاد رگهاي جديد

3. كودكان زير 6 ماه: چون bbb درست عمل نمي كند بنابراين بر عبور مواد اثر مي گذارد.

4. مسموميت: سموم به علت ايجاد التهاب بر bbb تاثير مي گذارند چون باعث ايجاد واكنش هاي ايمني مي شود.

5. استروئيد هاي آدرنال و هورمون هاي تيروئيدي: مقادير نرمال اين هورمون ها باعث عملكرد نرمال اين سد مي شود.

 

نمونه گيري:

در نمونه گيري از lumbar puncture استفاده مي شود. محل قرار گيري بين مهره 3 كمري و 4 مي باشد. با سر سرنگ 2-1 ميلي ليتر CSF را مي كشيم. اگر اين مقدار خوني باشد ممكن است در مسير رگها پاره شده باشند و يا ممكن است CSF‌ واقعا خوني باشد در دو صورت اين 2-1 ميلي ليتر را دور مي ريزيم و دوباره نمونه گيري مي كنيم.

حداكثر مقدار برداشت CSF برابر با ۱۰ميلي ليتر است كه در ظرف هاي استريل جمع آوري مي شود. بهترين زمان براي انجام آزمايش درست بعد از نمونه گيري است. براي نگهداري CSF حداكثر زمان 30 دقيقه است.

 

تركيبات نرمال در CSF:

۱) ميزان قند 100-45 ميلي گرم درصد است.

۲) ميزان پروتئين 45-10 ميلي گرم درصد است.

۳) pH آن ۳۱/۷ است.

۴) از نظر شفافيت و رنگ همانند آب مي باشد.

 

عوامل موثر بر شفافيت CSF:

۱) حالتهاي پاتولوژيك: مانند جراحي و يا عفونت

۲) حالت گزانتو كروميك: حالتي است كه در آن ذرات خون را در CSF ‌داريم. 6 ساعت بعد از ضربه مغزي حالت گزانتو كروميا ايجاد مي شود. در اين حالت CSF‌ ابتدا قرمز سپس صورتي و در نهايت زرد مي شود.

۳) اگر ميزان مصرف كاروتيدها (مثل آب هويج) زياد باشد وارد CSF شده و CSF‌ را نارنجي ميكند.